دانشگاه خوارزمی اقتصاد فضا و توسعه روستایی 2322-2131 14 52 2025 08 23 Exploring the Effects of Ecotourism on Entrepreneurship Indicators in Rural Settlements (Case Study: Dalkhani District, Ramsar County) واکاوی اثرات اکوتوریسم بر شاخص‌های کارآفرینی در سکونتگاه‌های روستایی (مورد مطالعه: بخش دالخانی شهرستان رامسر) 83 102 10582 10.61882/serd.14.52.6 FA فیروز ناظری گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران سید رامین غفاری مؤسسه آموزش و ترویج، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران امیر گندمکار گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران حمید صابری گروه جغرافیا، مرکز تحقیقات گردشگری، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 2026 06 08 <span><span>Objective: Ecotourism supports sustainable rural development by preserving the environment and biodiversity, creating jobs, enhancing entrepreneurship, and improving local livelihoods. This study examines how ecotourism impacts entrepreneurship indicators in rural settlements of Dalkhani District, Ramsar County.<br> Methods: <span>The research is descriptive–analytical and applied, using documentary and field methods (questionnaires, interviews, observations). The statistical population comprises 3,475 households in 98 rural settlements, from which 370 were selected via Cochran’s formula using systematic random sampling. Questionnaire validity was confirmed by ecotourism and entrepreneurship experts; reliability was high (Cronbach’s alpha = 0.949). Data were analyzed with SPSS, Smart PLS, and GIS tools, applying Spearman correlation, one-sample t-tests, and path analysis to explore causal relationships.</span><span></span><br> <span>Results: <span>Among ecotourism dimensions, the economic (score = 31.53) and socio-cultural (score = 27.91) indicators had the strongest correlation (0.74). The weakest link was between physical–spatial and economic indicators (0.32). All dimensions significantly affected rural entrepreneurship, with ecotourism markedly fostering entrepreneurial activities.</span></span><br> <span>Conclusion:</span><span> In Dalkhani, ecotourism has created jobs, increased household income through accommodation, hospitality, agricultural product sales, and handicrafts, and moderately improved local infrastructure. However, insufficient attention to sustainability risks ecological and cultural imbalances. Future rural planning should integrate sustainability to ensure long-term benefits.</span></span></span><br> <span><span><span><span><span>هدف: </span><span>اکوتوریسم، علاوه بر ایجاد فرصت‌های نوین برای توسعه پایدار مناطق روستایی و حفظ محیط زیست و تنوع زیستی، می‌تواند به طور مؤثری در ایجاد اشتغال، تقویت کارآفرینی و بهبود معیشت جوامع بومی نقش ایفا کند.</span><span><span></span></span></span></span><br> <span><span><span>روش پژوهش: </span><span>این تحقیق از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق روش‌های اسنادی و میدانی جمع‌آوری گردید.</span> <span>جامعه آماری، 3475 خانوار ساکن در ۹۸ سکونتگاه روستایی بخش</span><span> دالخانی</span><span> شهرستان رامسر است که </span><span>با فرمول کوکران تعداد 370 خانوار به عنوان نمونه انتخاب گردید</span><span>. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار</span><span dir="LTR">SPSS</span> <span> و</span><span dir="LTR">Smart PLS </span> <span>مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. روایی پرسشنامه با نظرات متخصصان اکوتوریسم و کارآفرینی تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/949 به صورت مطلوب ارزیابی گردید</span><span dir="LTR">.</span><span><span></span></span></span></span><br> <span><span><span><span>یافته‌ها: </span><span><span>نسبت تأثیر ابعاد زیست‌محیطی، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی و کالبدی- فضایی توسعه اکوتوریسم بررسی شد. در این معادله، شاخص اقتصادی با رتبه 31/53 و شاخص اجتماعی با رتبه 27/91 بیشترین ارتباط و پیوستگی را با یکدیگر داشته که رقمی برابر با 0/74 را دارا می‌باشد و کمترین تأثیر متقابل نیز مربوط به ارتباط شاخص کالبدی- فضایی با شاخص اقتصادی بوده که رقمی بالغ بر 0/32 را دربرمی‌گیرد. تحلیل‌ها نشان داد که هر یک از این ابعاد به طور معناداری بر شاخص‌های کارآفرینی روستایی اثرگذار بوده و اکوتوریسم به شکل چشمگیری توسعه کارآفرینی را در سکونتگاه‌های روستایی تسهیل کرده است.</span></span><span><span></span></span></span></span></span><br> <span><span><span>نتیجه‌گیری: </span><span>در منطقه مورد مطالعه، اکوتوریسم توانسته است فرصت‌های شغلی جدیدی ایجاد کرده و باعث افزایش درآمد خانوارها از راه خدمات اقامت، پذیرایی، فروش محصولات کشاورزی و صنایع دستی و تقویت نسبی زیرساخت‌های محلی شود. اما بی‌توجهی به مقوله توسعه پایدار، منجر به عدم تعادل اکولوژیکی و فرهنگی سکونتگاه‌های روستایی شده است. بنابراین ضروری است این موضوع در برنامه‌ریزی‌های آینده، مد نظر مسئولان و مدیران روستایی قرار گیرد.</span></span></span></span></span> https://serd.khu.ac.ir/article_10582_106fac81e07001e1825eadbb39fcde11.pdf