دانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221Identifying Challenges Affecting the Formation of Knowledge-Based Businesses (With Emphasis on Development and Commercialization Scenarios in Rural Areas)شناسایی چالشهای موثر بر شکل گیری کسبوکارهای دانش‌بنیان (با تاکید بر سناریوهای توسعه و تجاری سازی در مناطق روستایی)1281056210.61186/serd.13.50.3FAحمداللهسجاسی قیداریدانشگاه فردوسی مشهدسیدرضاحسینی کهنوجدانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20240630Objective: This study aims to identify key challenges influencing the formation of knowledge-based businesses, with a focus on their development and commercialization in rural areas using the cross-impact matrix approach and scenario planning methodology.
Methods: This study is applied in its objective and employs a qualitative survey method. The statistical sample includes 75 rural business owners and 25 experts, selected based on the principle of theoretical saturation.
Findings: Using content analysis, 54 challenges were identified and categorized into six major groups: 1. Human Resource Management, 2. Taxation and Customs Regulations, 3. Marketing and Sales, 4. Licensing and Supervision, 5. Financial Issues and Market Supply & Demand, 6. Intellectual Property System. Among these, 44 challenges were validated using the fuzzy Delphi technique. The impact of key variables was assessed through MICMAC software, and future commercialization scenarios for rural knowledge-based businesses in Iran were generated using Scenario Wizard software. Out of the 12 identified scenarios, the seventh scenario was deemed the most optimal, as all key drivers were in a favorable state. However, two scenarios: 1. Utilizing customer surveys to understand consumer preferences (E2), 2. Leveraging multiple platforms and channels for advertising (F2) remained in an intermediate position.
Conclusions: The golden scenario extracted in this research revolves around training professional, problem-solving, and creative individuals to address destabilizing risks in the commercialization of rural knowledge-based businesses.هدف: این مطالعه با هدف شناسایی چالشهای موثر بر شکلگیری کسبوکارهای دانش‌بنیان با تاکید بر توسعه و تجاری سازی آنها در مناطق روستایی با استفاده از رویکرد ماتریس اثرات متقابل و روش سناریونگاری انجام شد.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، پیمایشی از نوع کیفی است. نمونه آماری این پژوهش را طبق اصل کفایت (اشباع) نظری 75 نفر از صاحبان مشاغل روستایی و 25 نفر از خبرگان تشکیل میدهند.
یافته‌ها: با روش تحلیل محتوا 54 چالش در شش دسته شامل عوامل «مدیریت منابع انسانی»؛ «مالیات و گمرک»؛ «بازاریابی و فروش»؛ «مجوزدهی و نظارت»؛ «مشکلات مالی و بازار عرضه و تقاضا» و «نظام مالکیت فکری»)، شناسایی شد که از میان آنها 44 چالش به کمک تکنیک دلفی فازی پایش شد. تاثیرگذاری متغیرهای مؤثر با استفاده نرم‌افزار MICMAC به طور مستقیم سنجش شد و حول محور آنها سناریوهای آینده تجاریسازی کسبوکارهای دانش‌بنیان روستایی ایران بوسیله نرم‌افزار Scenario Wizard استخراج گردید. با توجه به یافته‌های تحقیق، از مجموع 12 سناریوی شناسایی شده، سناریوی هفتم مطلوب‌ترین حالت ممکن را به خود اختصاص داد. در این سناریو، تمامی پیشران‌ها در حالت وضعیت مطلوب قرار دارند و تنها دو سناریوی "استفاده از نظرسنجی‌ها جهت اطلاع از سلیقه و باور مشتری (E2)" و "استفاده از پلتفرم‌ها و کانال‌های متعدد برای تبلیغات"(F2) در وضعیت بینابین قرار دارند.
نتیجه‌گیری: سناریوی طلایی استخراج شده در پژوهش، حول محور تربیت نیروهای حرفه‌ای و مسئله‌یاب و خلاق جهت مقابله با ریسک‌های بی‌ثبات کننده تجاریسازی کسبوکارهای دانش‌بنیان روستایی می‌چرخد.https://serd.khu.ac.ir/article_10562_5a5a2994bba00e071d152145344b741d.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221A Framework for the Team Resilience Model of Startup Founders in Iranارائه چارچوبی برای مدل تاب‌آوری تیمی بنیان‌گذاران کسبوکارهای استارت آپی ایران29461056310.61186/serd.13.50.1FAامیرحسینطاهریدانشگاه محقق اردبیلی0000-0001-9169-2310حسینرحیمی کلوردانشگاه محقق اردبیلیJournal Article20240618Objective: With the rise of the internet and information technology in recent decades, startups have emerged as a platform for creating new business opportunities based on innovative ideas. Since startups are closely tied to the technology sector, they have become a driving force in national economies. However, their high failure rate highlights the reality that failure is an inherent and inevitable part of the startup ecosystem. Given the limited resources and time available to startups, a single failed project can lead to the collapse of an entire business. Furthermore, the impact of global pandemics (COVID-19) and economic sanctions on Iran has caused several Iranian startups to struggle or fail. Therefore, the present study aims to develop a framework for the team resilience model of startup founders in Iran.
Method: This study is applied and exploratory in purpose and employs a qualitative approach using Grounded Theory. The research includes multiple case studies of companies such as industrial robotics firms, precision instrumentation businesses, and online appointment platforms that have successfully navigated the startup lifecycle and demonstrated resilience. The sampling process followed a snowball approach, continuing until theoretical saturation was achieved after 11 interviews. Data validity was ensured through participant review, while reliability was assessed using the test-retest method. The Holsti percentage agreement method was used to determine coding consistency, achieving an 82% match.
Findings: The study identifies seven key factors influencing the success or failure of resilience in Iranian startup teams, encompassing 20 underlying concepts. These factors are categorized within a paradigmatic model as follows: - Causal Factors: Individual and team-level factors; - Contextual Factors: Political, economic, and social conditions, organizational practices, cultural influences, and collective resources; - Intervening Factors: Organizational structure, group composition, task design, expectations, and communication; - Strategies: Agile leadership (maintaining performance and well-being) and resilience learning; - Outcomes: Team-based business resilience, including behavior management, strategic planning, learning, and cultural adaptation. Additionally, the study highlights that technical expertise, specialized knowledge, and individual skills within a team significantly contribute to either success or failure. Psychological attributes such as self-confidence, risk-taking, and a learning-oriented mindset in business were also identified as crucial elements in the startup resilience model.
Conclusion: The results indicate that while startup teams experience challenges and crises, these obstacles ultimately serve as learning opportunities, fostering positive experiences that enhance preparedness and resilience adaptability for future challenges.هدف: با ظهور اینترنت و فناوری اطلاعات در دهههای اخیر، استارتاپها میتوانند حول ایدههای نوآورانه، فرصتهای جدید کسب‌وکار خلق کنند. از آنجائی که استارتاپها با حوزه فناوری گره خورده‌اند، به یک موتور پیشران در اقتصاد کشورها تبدیل شدهاند؛ اما نرخ بالای شکست آنها نشان میدهد که شکست بخشی از اکوسیستم استارتاپی است و اجتناب‌ناپذیر، و به دلیل منابع و زمان محدود استارتاپها، یک پروژه شکست خورده می‌تواند آنها را از کسب‌وکار خارج نماید. با این حال، با توجه به تأثیر قابل توجه بیماری همه‌گیری جهانی و همچنین تحریم‌های اعمال شده برای ایران، برخی از استارت‌آپ‌های ایرانی با شکست مواجه شدهاند. از این رو، هدف از این پژوهش ارائه چارچوبی برای مدل تاب‌آوری تیمی بنیان‌گذاران کسبوکارهای استارتاپی ایران بوده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و اکتشافی است و از نظر روش، کیفی بوده کـه بـا استراتژی داده بنیاد انجام شده است. در این پژوهش، مطالعه چند موردی در شرکتهای ابزار دقیق، ربات صنعت موازی دلتا، پلتفرم نوبت‌دهی آنلاین و ... که چرخه حیات استارتاپی را با موفقیت طی کرده‌اند و تاب آورده‌اند، انجام شده است. بدین ترتیب تعداد نمونه (جامعه مشارکت کننده) با روش گلوله برفی انتخاب شدند و تا رسیدن به نقطه اشباع نظری تعداد 11 مصاحبه انجام و تجزیه و تحلیل شد. همچنین، به منظور تأیید روایی داده‌ها و کدها، از بازنگری مشارکت‌کنندگان در پژوهش استفاده گردید و برای سنجش پایایی، از روش پایایی بازآزمون استفاده شد و سپس با معیار توافق درصدی هولستی، میزان تطابق کدها 82 درصد تعیین شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان میدهد که 7 عامل بر موفقیت و شکست تاب‌آوری در استارت‌آپ‌های تیمی ایرانی مؤثر هستند که این عوامل شامل 20 مفهوم است. این عوامل در مدل پاردایمی پژوهش به صورت عوامل علّی (عوامل در سطح فردی و تیمی)، عوامل زمینهای (شرایط زمینهای همانند عوامل سیاسی و اقتصادی، اجتماعی، شیوه‌های سازمانی، عوامل فرهنگی و منابع جمعی)، عوامل مداخلهگر (ساختار سازمانی همانند ساختار گروه، طراحی وظیفه و انتظارات و ارتباطات گروه)، راهبردها (رهبری چابکی (حفظ عملکرد و حفظ سلامت) و آموزش پذیری تاب‌آوری تیمی) و پیامدی (تاب‌آوری کسبوکارهای تیمی همچون مدیریت و اصلاح رفتار، برنامهریزی و یادگیری و فرهنگ) نشان داده شده است. همچنین، در این پژوهش مفاهیمی چون داشتن مهارت و سهم دانش و تخصصی که در اعضای تیم وجود دارد، باعث موفقیت یا شکست تیم می‌گردد و عوامل روانشناختی مانند وجود اعتماد به نفس، روحیه ریسک‌پذیری و یادگیری در امر تجارت نیز به عنوان عوامل مهم و تأثیرگذار در مدل تاب‌آوری استارتاپی شناسایی شده است.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان میدهد که اگر چه تیمهای مورد مطالعه پس از بحران با مشکلاتی مواجه میشوند، اما همین موانع و بحران‌ها سبب یادگیری از تجربه و ایجاد تجربه مفید و مثبت در جهت آمادگی اعضای تیم (و آموزشپذیری تاب آوری) در آینده گردیده است.https://serd.khu.ac.ir/article_10563_1f2b8183cd1e469ad3a7ad1eadce49d1.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221The Role of Tourism in Developing Rural Businesses(case study: Hamedan county)نقش گردشگری در توسعه کسب و کارهای روستایی (مطالعه موردی : شهرستان همدان)47661056410.61186/serd.13.50.5FAعلیرضادربان آستانهدانشگاه تهرانابراهیمفتحی نیادانشگاه تهرانجهانگیریداللهی فارسیدانشگاه تهرانسید حسینشاهددانشگاه شهید بهشتیJournal Article20240730Objective: This study aims to identify tourism patterns in the development of rural businesses in Hamadan County and propose an optimal model for the role of tourism in fostering rural economic activities.
Methods: This research is applied in nature and follows a field-based, survey-oriented, and descriptive approach. Data were collected using both field studies and library research methods. The study examines 40 tourism experts across 40 villages, 440 rural households, categorized into three groups: experts, local residents, and business owners.
Findings: Tourism-related businesses in the study area lack balanced geographical distribution, though some business indicators have improved over time. Factor analysis identified five key factors influencing rural business development:
Social Factors (26.77% variance explained)
Tourism Factors (17.95%)
Managerial-Communication Factors (16.73%)
Economic Factors (16.16%)
Physical-Environmental Factors (7.21%)
Regression analysis showed that the model explains 92% of the variation, with 14 significant indicators. The most influential factors based on Beta coefficients were physical infrastructure, economic investment, and capital investment.
Conclusions: The results showed that the components of economic participation, investment, and physical activity are the best components and variables for predicting the dependent variable. Another result of the research indicated that the sales situation is in an unfavorable state and tourism businesses in general do not have a proper geographical distribution and are mainly located in the southwestern part of the region.هدف: هدف این پژوهش شناسایی الگوی گردشگری در توسعه مشاغل روستایی شهرستان همدان و به دنبال ارائه مدلی بهینه از نقش گردشگری در توسعه مشاغل روستایی شهرستان همدان است.
روش پژوهش: روش تحقیق مورد استفاده در این مطالعه بر اساس تقسیم‌بندی‌های ذکر شده از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ میزان و درجه ی کنترل، میدانی و از لحاظ نحوه ی جمع آوری اطلاعات به صورت میدانی و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه کتابخانه ای، و بر اساس ماهیت و روش، از نوع پیمایشی و از نوع تحقیقات توصیفی و غیر تجربی (غیرآزمایشی) می باشد. در این پژوهش40 کارشناس در 40 روستا و 440 خانوار در سه گروه (کارشناسان، ساکنان روستا ، صاحبان کسب و کارها مورد بررسی قرار گرفتند).
یافته‌ها: بر اساس نتایج کسب و کارهای گردشگری در مجموع توزیع جغرافیایی مناسبی ندارند اما بسیاری از مولفه‌های کسب و کار گردشگری، از ابتدای تاسیس تاکنون با رشد و افزایش کارایی مواجه بودند همچنین نتایج تحلیل عاملی حاکی از آن است که 5 عامل نهایی به عنوان عوامل موثر بر توسعه کسب و کارهای روستایی نمونه مطالعاتی شناخته شدهاند. واریانس تجمعی تبیین شده عامل اول (اجتماعی) در نمونه مطالعاتی در حدود 770/26 است که گویای تبیین اثرات گردشگری در توسعه کسب و کار روستایی بوده، عامل دوم (گردشگری) با امتیاز 952/17، عامل سوم (مدیریتی-ارتباطی) با امتیاز 728/16، عامل چهارم (اقتصادی) با امتیاز 162/16 عامل پنجم (کالبدی-زیست محیطی) با امتیاز 214/7 می‌باشد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان میدهد قدرت تبیین کنندگی مدل 92 درصد می‌باشد و 14 مولفه معنادار بوده‌اند که با توجه به ضرایب Beta سه مولفه (کالبدی، اقتصادی و سرمایه گذاری) دارای بیشترین تاثیر و اهمیت بوده است.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد مولفه‌های مشارکت اقتصادی، سرمایه گذاری، و کالبدی بهترین مولفه ها و متغییرها برای پیش گویی متغییر وابسته است. همچنین بازاریابی و فروش محصولات و نیز توانمندسازی و آموز ش به خصوص درمورد کسب و کارهای مرتبط با قرش یکی از عوامل مهم موثر بر توسعه کسب و کارهای روستایی می‌باشد. عوامل یاد شده بیانگر ضرورت توجه به توسعه کسب و کارها با رویکرد توسعه زنجیره تامین و ارزش می‌باشد.https://serd.khu.ac.ir/article_10564_bae876e53dab654a3d9d9768b1b7b91a.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221Paradigmatic analysis of the development structures of small tourism businesses in the rural areas of Gilanتحلیل پارادایمیک سازه های توسعه کسب و کارهای خرد گردشگری در نواحی روستایی گیلان67841056510.61186/serd.13.50.8FAفرهادجواندانشگاه مازندرانمصطفیمحمدیدانشگاه مازندرانJournal Article20241030Objective: The most important objective of this research analyses the paradigmatic structure of the emerging tourism enterprises in small areas of Gilan in rural settings.
Methods: The present study, in terms of its objective, is applied, with an interpretive and analytical nature, and in terms of its methodology, it falls into the category of qualitative research. For data analysis, grounded theory and the FBWM (Fuzzy Best-Worst Method) model were employed. Data collection was carried out through both documentary and library studies, as well as interviews and questionnaires. The statistical population includes experts and elites in the field of tourism studies and rural tourism entrepreneurs in the targeted villages. A purposive sampling method (until saturation of results) was used, resulting in a final sample size of 35 participants.
Results: Categories causing rural residents' awareness of tourism jobs, banking credits, and rural interaction networks were found. Categories included informing rural residents, corruption and discrimination mitigation, integrated management, and efficient planning, which were found to be intervening structures. Providing infrastructure in villages, human capital development, reducing bureaucracy, and having flexible regulations were identified as contextual structures. Among the causal structures, the awareness hindering tourism jobs to rural residents had the highest weight (0.321) followed by the integrated management among the intervening structures, also received the highest weight (0.314). Among context structures, providing infrastructure on villages served the highest weight (0.320). In addition, four strategies were developed: meetings among the specialists, experts, and managers from organizations relating tourism with mobilization of small business in villages; an educational workshop held for rural residents to improve businesses and interaction with tourists; studies to research needs and infrastructures of tourism services in Gilan villages with a systematic approach; and support for active tourism businesses. As an outcome of this, three were identified: sustainable tourism in their economic, social, physical, and environmental dimensions in villages; change the direction of rural residents towards rural employment with a focus on tourism; and building a business model of tourism based on lived experiences of rural residents in Gilan.
Conclusions: It is evident that tourism businesses in rural areas have become a global phenomenon entailing multiple factors for responding their very needs to the tourists. Therefore, now it is necessary to understand the way small tourism businesses are being developed, for it deals with resolving such issues as increasing disparity, population explosion, and burgeoning unemployment in the rural setting of Gilan.هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل پارادایمیک سازههای توسعه کسب و کارهای خرد گردشگری در روستاهای گیلان انجام شده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و دارای ماهیت تفسیری و تحلیلی و از لحاظ روش در گروه پژوهشهای کیفی قرار دارد. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش تئوری زمینهای و مدل (FBWM)، استفاده شده است. روش گردآوری اطلاعات نیز به دو صورت مطالعات اسنادی و کتابخانهای و مصاحبه و پرسشنامه است. جامعه آماری در پژوهش حاضر نیز شامل متخصصان و نخبگان در حوزه مطالعاتی (گردشگری) و کارآفرینان روستایی در حوزه گردشگری در روستاهای هدف هستند. به منظور گردآوری جامعه نمونه از روش نمونهگیری هدفمند (تا زمان اشباع نتایج) صورت گرفت، که در نهایت تعداد (35) نفر به عنوان جامعه نمونه انتخاب شد.
یافته‌ها: مقولات (شناخت روستاییان نسبت به مشاغل گردشگری، اعتبارات بانکی، شبکه تعامل در روستا)، به عنوان سازههای علی؛ مقولات (اطلاعرسانی به روستاییان، کاهش فساد و تبعیض، مدیریت یکپارچه و برنامهریزی کارآمد) به عنوان سازههای مداخلهگر، مقولات (تامین زیرساختها در روستا، توسعه سرمایه انسانی، کاهش بروکراسی و تشریفات و قوانین منعطف) به عنوان سازههای زمینهای معرفی شدند. همچنین از بین سازههای علی، شناخت روستاییان نسبت به مشاغل گردشگری با مقدار وزن 321/0، در سازههای مداخلهگر؛ مدیریت یکپارچه با مقدار وزن 314/0، در سازههای زمینهای، تامین زیرساختها در روستا با مقدار وزن 320/0 بیشترین میزان تاثیرگذاری را در توسعه کسب و کارها به خود اختصاص دادهاند. سپس 4 راهبرد (گردهمآیی بین متخصصان، کارشناسان و مدیران سازمانهای مرتبط با گردشگری در راستای توسعه کسب و کارهای خرد در روستاها، برگزاری کارگاههای آموزشی برای روستاییان برای بهبود کسب و کار و نحوه تعامل با گردشگران، مطالعات پژوهشی در خصوص نیازسنجی خدمات و زیرساختهای گردشگری در روستاهای گیلان با دید سیستماتیک و حمایت از کسب و کارهای فعالان گردشگری) و 3 پیامد (گردشگری پایدار در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیستمحیطی در روستاها، تغییر رویکرد روستاییان نسبت به اشتغال در روستا با تمرکز بر گردشگری، ترسیم الگوی کسب و کار گردشگری بر اساس تجربه زیستی روستاییان گیلان)؛ حاصل از توسعه کسب و کارهای خرد گردشگری در روستاهای گیلان مطرح شد.
نتیجه‌گیری: گردشگری و کسبوکارهای مرتبط با آن در مناطق روستایی، در پاسخ به نیازهای گردشگران و سایر عوامل، به یک پدیده جهانی بدل شده است که توسعه آن تحت تأثیر عوامل گوناگون قرار دارد. از این رو، شناخت سازه های توسعه کسبوکارهای خرد گردشگری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا این شناخت می‌تواند در حل مشکلاتی همچون نابرابری‌های رو به رشد، افزایش سریع جمعیت و نرخ بیکاری فزاینده در مناطق روستایی استان گیلان نقش بسزایی ایفا کند.https://serd.khu.ac.ir/article_10565_5c41a15ffb0c1a4b2e9e47c4ac441bec.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221Examining the Attitudes of the Local Community to Participate in the Development of Agricultural Tourism (Case Study: Siyahkalrud Rural District)بررسی نگرش جامعه محلی برای مشارکت در توسعه گردشگری کشاورزی (موردمطالعه: دهستان سیاهکلرود)851041056610.61186/serd.13.50.6FAمائدهحاجی پوردانشگاه گیلانمهدیحسامدانشگاه گیلانحبیبمحمودی چناریجهاد دانشگاهی گیلانJournal Article20240825Objective: Economic challenges and employment issues in rural areas have led to increased attention toward innovative forms of tourism, such as agricultural tourism. In recent years, agriculture in many regions of the country has faced difficulties, but leveraging existing agricultural capacities can facilitate the development of agricultural tourism activities and attract tourists as a complementary sector to agriculture. A crucial factor in this regard is the willingness of the local community to participate in the development of this type of tourism. Therefore, the present study investigates the extent of local community willingness to engage in the development of agricultural tourism in the Siyahkalrud Rural District of Rudsar County.
Methods: This study is applied in terms of purpose, employs both documentary and field methods for data collection with a quantitative approach, and is descriptive-analytical in nature. The statistical population consists of residents of rural settlements in the Siyahkalrud Rural District, comprising 1,942 households. Using Cochran's formula, a sample size of 385 households was selected. To analyze the data, various statistical tests were employed, including binomial tests, Friedman ranking tests, Spearman correlation, Mann-Whitney U tests, and Kruskal-Wallis tests.
Findings: The findings indicate that in all assessed indicators—including economic, social, infrastructure services and facilities, and agricultural tourism activities—the majority of respondents demonstrated a willingness above the average threshold (3). The results of the Friedman ranking test reveal that the highest-ranked indicator is agricultural tourism activities (3.21), followed by economic (3.19), social (1.85), and infrastructure services and facilities (1.75). Additionally, a strong positive correlation was observed among all indicators. The Mann-Whitney U test results show that women exhibited a higher willingness than men, single individuals were more willing than married individuals, and those with access to agricultural spaces were more inclined to participate compared to those without such spaces.
Conclusion: The study concludes that rural residents are primarily motivated by economic factors in their interest in developing agricultural tourism. However, social factors such as maintaining personal privacy and a lack of familiarity with agricultural tourism concepts have somewhat influenced their willingness. Nevertheless, with comprehensive planning, investment in infrastructure, community education, and the promotion of responsible tourism, it is possible to achieve sustainable agricultural tourism development in the region, ultimately contributing to the economic and social improvement of local residents.هدف: وجود مشکلات اقتصادی و اشتغال در روستاها سبب شده است که اشکال نوینی از گردشگری مثل گردشگری کشاورزی در جهان مورد توجه واقع گردد. در سالهای اخیر، کشاورزی در بیشتر نواحی کشور با مشکلاتی مواجه است که با توجه به ظرفیت های کشاورزی موجود می توان برای ایجاد و توسعه فعالیتهای گردشگری کشاورزی و حضور گردشگران به عنوان فعالیت مکمل بخش کشاورزی استفاده نمود. موضوعی که در این زمینه اهمیت بسیاری دارای خواست و تمایل جامعه محلی برای مشارکت در توسعه این نوع از گردشگری می باشد. بر این اساس در پژوهش حاضر به دنبال بررسی میزان تمایل جامعه محلی برای مشارکت در توسعه گردشگری کشاورزی در دهستان سیاهکلرود شهرستان رودسر پرداخته شد.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر روش جمع آوری اطلاعات اسنادی و میدانی با رویکرد کمی و از نظر ماهیت، یک تحقیق توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری در در این تحقیق متشکل از ساکنین سکونتگاه‌های روستایی دهستان سیاهکلرود است که دارای 1942 خانوار می باشد که از این تعداد با استفاده از فرمول کوکران 385 خانوار به عنوان جامعه نمونه انتخاب گردیده‌اند. در نهایت جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمونهای دوجمله ای، فریدمن، همبستگی اسپیرمن، یومن ویتنی و کروسکال والیس استفاده شد.
یافته‌ها: یافته های تحقیق نشان می دهد در همه شاخص های مورد بررسی یعنی اقتصادی، اجتماعی، خدمات و تسهیلات زیرساختی و فعالیتهای گردشگری کشاورزی اکثریت پاسخ دهندگان دارای میزان تمایل بیش از حد متوسط یعنی 3 می باشد. نتایج حاصل از رتبه‌بندی شاخص‌های پژوهش با آزمون فریدمن نشان میدهد که به ترتیب شاخص فعالیتهای گردشگری کشاورزی (21/3)، شاخص اقتصادی (19/3)، شاخص اجتماعی (85/1) و شاخص خدمات و تسهیلات زیرساختی (75/1) قرار دارند. همچنین بین تمامی شاخص‌های مورد بررسی همبستگی مثبت و بالایی مشاهده می شود. با توجه به نتایج آزمون یومن ویتنی تمایل زنان بیشتر از مردان ، مجرد‌ها بیش از افراد متأهل و افرادی که دارای یک فضای کشاورزی هستند بیشتر از کسانی که این فضا را ندارند، است.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان میدهد که روستاییان مورد مطالعه عمدتاً به دلایل اقتصادی به توسعه گردشگری کشاورزی علاقه‌مند هستند. با این حال، عوامل اجتماعی نظیر حفظ حریم شخصی و عدم آشنایی کافی با مفاهیم گردشگری کشاورزی، تا حدودی بر تمایل آنها تأثیر گذاشته است. با این وجود، با برنامهریزی دقیق و جامع، سرمایه‌گذاری در زیرساختها، آموزش جامعه محلی و ترویج گردشگری مسئولانه، می‌توان به توسعه پایدار گردشگری کشاورزی در این منطقه دست یافت و به بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی اهالی کمک کرد.https://serd.khu.ac.ir/article_10566_c0db7643410e1a667d5e01868827a9af.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221Price Transmission Mechanism in the Market of Selected Fishery Products (Bivariate GARCH Model)مکانیزم انتقال قیمت در بازار محصولات شیلاتی منتخب (مدل GARCH دو متغیره)1051221056710.61186/serd.13.50.7FAمهدیسراوانیدانشگاه آزاد اسلامی زابلحسینامیریدانشگاه خوارزمیمحمد حسینکریمدانشگاه خوارزمیJournal Article20241003Objective: This study aims to examine price transmission dynamics and assess the extent of price transmission between wholesale and retail levels in the seafood market.
Methods: The study employs the bivariate GARCH model and the Houck model to analyze the symmetry and asymmetry of price transmission in selected seafood markets, including trout, silver pomfret, common carp, white pomfret, anchovy, croaker, cold-water fish, warm-water fish, and shrimp. The analysis is based on monthly data from 2011 to 2019.
Findings: The results indicate that the hypothesis of symmetric price transmission is only confirmed in the short term for silver pomfret and croaker, while it is rejected for other products. Conversely, in the long term, the hypothesis of asymmetric price transmission is confirmed for trout, silver pomfret, and croaker but rejected for the other seafood products. Additionally, for trout, silver pomfret, and croaker, the short-term price transmission elasticity is higher than the long-term elasticity, suggesting that price changes are fully transmitted from the wholesale to the retail level. However, for anchovy, common carp, white pomfret, and shrimp, short-term price transmission elasticity is lower than long-term elasticity, aligning with findings from the Reziti model.
Conclusion: It is recommended that relevant authorities take measures to protect both producers and consumers by supporting existing sales cooperatives. This can be achieved through proper cultural promotion, training, and providing necessary facilities to facilitate timely purchasing and direct distribution of seafood products to consumers. Such actions would not only help stabilize market prices but also create export opportunities and prevent excessive market margins and price fluctuations.هدف: هدف از این پژوهش بررسی وضعیت انتقال قیمت و سنجش میزان انتقال قیمت بین سطوح عمده و خرده‌فروشی در بازار محصولات شیلاتی بوده است.
روش پژوهش: در این مطالعه با استفاده از مدل گارچ دومتغیره و مدل هوک میزان تقارن و عدم تقارن انتقال قیمت در بازار محصولات شیلاتی منتخب مشتمل بر ماهیان قزل‌آلا، شیر، کپور، حلوا سفید، کیلکا، شوریده، ماهیان سرد آبی، ماهیان گرم آبی و میگو بر اساس داده های ماهانه طی سالهای 1398- 1390 مورد بررسی قرار گرفتند.
یافته‌ها: نتایج نشان می دهد که فرضیه انتقال متقارن قیمتها در کوتاه مدت تنها برای ماهیان شیر و شوریده تأیید و برای سایر محصولات رد می شود. همچنین فرضیه انتقال نامتقارن قیمتها در بلندمدت برای ماهیان قزل‌آلا، شیر و شوریده تأیید و برای سایر محصولات رد می شود. همچنین برای ماهیان قزل‌آلا، شیر و شوریده کشش کوتاه‌مدت انتقال قیمت بیشتر از کشش بلندمدت انتقال قیمت است که بیانگر انتقال کامل تغییرات قیمت از سطوح عمده به خرده‌فروشی است. درحالی‌که برای ماهی های کیلکا، کپور، حلوا سفید و میگو کشش کوتاه‌مدت انتقال قیمت کمتر از کشش بلندمدت انتقال قیمت است که این یافته با نتایج حاصل از مدل رزیت همخوانی دارد.
نتیجه‌گیری: پیشنهاد می شود مسئولین ذی‌ربط برای جلوگیری از تضییع حقوق دو قشر تولیدکننده و مصرف کننده تعاونیهای موجود فروش با تولیت و مشارکت واقعی عرضه‌کنندگان و پرورش‌دهندگان نهاده ها و محصولات شیلاتی را با فرهنگ سازی، آموزش و دادن امکانات، مورد حمایت قرار دهند تا با خرید به موقع و عرضه مستقیم نهاده ها و محصولات به مصرف کنندگان زمینه صادرات را نیز فراهم آورند که این خود از افزایش حاشیه بازار و نوسانات قیمتی نیز جلوگیری می کند.https://serd.khu.ac.ir/article_10567_aeea73be8c3967e626f871de617d508c.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221Designing a model of influencing factors on the development of rural entrepreneurship with a meta-analysis approachطراحی الگوی عوامل اثرگذار بر توسعه کارآفرینی روستایی با رویکرد فراتحلیل1231501056810.61186/serd.13.50.4FAمحمدظاهریدانشگاه تبریزحسینکریم زادهدانشگاه تبریزنبی اللهحسینی شه پریاندانشگاه تبریزJournal Article20240722Objective: Entrepreneurship plays a crucial role in job creation, wealth generation, and economic growth, serving as a key driver of community development. However, the emergence of rural entrepreneurship requires the establishment of a supportive ecosystem that fosters entrepreneurial activities. This study aims to identify the factors affecting rural entrepreneurship development through a meta-analysis approach, utilizing CMA3 software.
Method: This study analyzed all relevant research articles published in Iranian academic journals over the past 12 years. Using keyword-based searches in credible scientific databases, 13 research articles and 2 university dissertations met the inclusion criteria. The final meta-analysis incorporated 11 key factors and 343 variables.
Findings: The results indicate that out of all identified variables:
175 variables were repeated at least 50 times in different studies.
8 variables (16%) had a low effect size (<0.3).
37 variables (74%) had a moderate effect size (0.3–0.5).
5 variables (10%) had a high effect size (>0.5).
Among the 11 main influencing factors, 7 factors were the most frequently cited:
Individual Factors (Competitiveness, enthusiasm, and ambiguity tolerance);
Economic Factors (Production & marketing, access to financial support);
Social Factors (Place attachment, NGOs, economic security);
Environmental Factors (Access to land & water, suitable natural conditions);
Infrastructure Factors (Physical infrastructure, business environment, market access);
Educational Factors (Entrepreneurial training);
Institutional Factors (Institution-building, media coverage, entrepreneurship laws).
Conclusions: The meta-analysis approach highlights that rural entrepreneurship is shaped by multiple interrelated factors. This study integrates findings from diverse research to prioritize key influencing factors based on effect size, leading to the development of a comprehensive rural entrepreneurship model.هدف: کارآفرینی با ایجاد فرصتهای شغلی، تولید ثروت و بهبود شرایط اقتصادی، پیش‌زمینه اساسی برای ارتقای سطح توسعه جامعه است. اما باید توجه داشت که شکلگیری کارآفرینی به‌ویژه کارآفرینی روستایی نیازمند فراهم بودن و ایجاد بسترهایی است که بتوانند موجب ایجاد یک اکوسیستم مطلوب و حمایت‌کننده توسعه کارآفرینی و موفقیت کارآفرینان شود. بر این مبنا، در این تحقیق هدف، شناسایی عوامل اثرگذار بر توسعه کارآفرینی روستایی با به‌کارگیری روش فراتحلیل و نرم‌افزار CMA3 می‌باشد.
روش پژوهش: جهت انجام این پژوهش کلیه مقالات در بازه زمانی 12 سال اخیر در نشریات کشور، از طریق پایگاه‌های عملی معتبر با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با عنوان تحقیق، موردبررسی قرارگرفته‌اند و 13 مقاله پژوهشی و 2 پایان‌نامه دانشگاهی که از معیارهای ورودی برخوردار بودند، انتخاب شدند که اطلاعات 11 عامل و 343 متغیر به فراتحلیل وارد شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داده از مجموع متغیرها، 175 متغیر در مطالعات مختلف 50 بار تکرار شدهاند که 8 مورد (16 درصد) دارای اندازه اثر کمتر از 3/0، 37 موردی (74 درصد) دارای اندازه اثر بین 3/0 تا 5/0 درصد و 5 مورد (10 درصد) دارای اندازه اثر بالاتر از 5/0 بوده‌اند. همچنین در بین عوامل اثرگذار بر توسعه کارآفرینی روستایی، عوامل با اندازه اثر کم و متوسط هرکدام 9 درصد و 82 درصد دارای اندازه اثر زیاد بوده‌اند. لازم به ذکر است که در بین عوامل 11 گانه 7 عامل (فردی، اقتصادی، اجتماعی، محیطی، زیرساختی، آموزشی و نهادی) پرتکرارترین عامل‌ها شناخته شدند. در عامل‌های فردی متغیرهای (حس رقابت‌جویی، شوق و تحمل ابهام)، اقتصادی (تولید و بازاریابی، دسترسی به تسهیلات و حمایت‌های دولتی)، اجتماعی (تعلق مکانی، سازمانهای مردم‌نهاد و امنیت اقتصادی)، عامل محیطی (دسترسی به زمین و آب و محیط طبیعی مناسب)، زیرساختی (زیرساختهای فیزیکی، فضای کسب‌وکار و دسترسی به بازار)، آموزشی (آموزش‌های ترویجی) و در عامل نهادی متغیرهای (نهادسازی، پوشش رسانه‌ای کارآفرینی روستایی و قوانین کارآفرینی)، بیشترین اندازه اثر را به خود اختصاص دادهاند.
نتیجه‌گیری: مرور مطالعات با رویکرد فراتحلیل بیانگر آن است کارآفرینی روستایی برای شکلگیری تحت تأثیر عوامل مختلفی است. در این تحقیق با رویکردی ترکیبی نتایج تحقیقات مختلف، عوامل و متغیرهای اثرگذار بر اساس ضریب اندازه اثر اولویت‌بندی شدهاند و بر اساس آن مدل کارآفرینی روستایی ترسیم‌شده است.https://serd.khu.ac.ir/article_10568_0fe500898e3183422bebc8325bfc9515.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131135020241221The Impact of Adaptation Strategies on the Livability of Rural Households in Coping with Drought (A Case Study of Bavi County, Khuzestan Province)تاثیر راهبردهای سازگاری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی در مقابله با خشکسالی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان باوی از توابع استان خوزستان)1511681056910.61186/serd.13.50.2FAعلیبدویدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستانمسلمسواریدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستانسید محمد جوادسبحانیدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستانJournal Article20240624Objective: A precise understanding of adaptive capacity in rural communities allows for the implementation of strategies tailored to different climatic conditions and the capabilities of rural populations. These strategies help reduce drought-related damages and enhance livability. This study aims to identify the impact of adaptation capacity components on the livability of rural households in the face of drought.
Method: A quantitative survey approach was used to collect and analyze data. The study employed a questionnaire as its primary data collection tool, and structural equation modeling (SEM) was performed using SmartPLS software to determine the impact of adaptive capacity factors on rural household livability under drought conditions. The target population were all rural farming households in Bavi County, Khuzestan Province and the Sample size was 347 household heads, selected using systematic sampling.
Findings: The adaptation strategy matrix identified five key drought response measures used by farmers: 1. Changing planting schedules, 2. Modifying harvest times, 3. Using savings, 4. Bartering goods, 5. Engaging in non-agricultural activities. Structural equation modeling (SEM) results confirmed that five key hypotheses including knowledge, utilization level, availability of resources and inputs, access to resources, and advisory services had a positive and significant impact on rural household livability during drought conditions.
Conclusion: To enhance rural households' resilience to drought, the study recommends:
Investing in knowledge and skill development for farmers,
Recognizing the importance of agricultural extension services in smart decision-making,
Improving access to resources, and
Implementing effective adaptation strategies.هدف: درک و شناخت دقیق از ظرفیت سازگاری در جوامع روستایی این امکان را فراهم می‌کند تا در موقعیت‌های اقلیمی گوناگون و منطبق با توانایی‌های روستاییان، راهبردهایی اجرا شود که به کاهش آسیب‌های ناشی از خشکسالی و ارتقای زیست‌پذیری آنان کمک کند. از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی تاثیر مولفه‌های ظرفیت سازگاری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی در مقابله با خشکسالی انجام شد.
روش پژوهش: در این تحقیق از فن پیمایش با رویکرد کمی برای جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام پذیرفت و مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار SmartPLS برای تعیین تأثیر مولفه‌های ظرفیت سازگاری بر متغیر وابسته‌ی زیست‌پذیری خانوارهای روستایی در شرایط خشکسالی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه سرپرستان خانوارهای کشاورز روستایی در شهرستان باوی استان خوزستان می‌شود که از بین آنان 347 نفر به روش نمونهگیری سیستماتیک انتخاب شدند.
یافته‌ها: بر اساس یافته‌های ماتریس راهبردهای سازگاری، به ترتیب تغییر زمان کاشت محصول، تغییر زمان برداشت، استفاده از پس‌انداز، مبادله کالا به کالا و روی آوردن به فعالیتهای غیر زراعی از مهم‌ترین اقدامات کشاورزان در شرایط خشکسالی شناسایی شدند. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نیز نشان داد که هر پنج فرضیه‌ی مربوط به دانش، میزان استفاده، وجود منابع و نهاده‌ها، دسترسی به منابع و مشاوره دریافتی در رابطه با راهبردهای سازگاری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی تاثیر مثبت و معنی‌داری دارد.
نتیجه‌گیری: در این راستا، سرمایه‌گذاری در توسعه دانش و مهارت‌های کشاورزان، درک اهمیت مشاوره‌های ترویجی در تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه، بهبود دسترسی به منابع و به‌کارگیری راهبردهای مؤثر برای مقابله با خشکسالی، از مهم‌ترین توصیه‌های این پژوهش است.https://serd.khu.ac.ir/article_10569_e8c6ba1577afdf09f6ca0ea7fb987590.pdf