دانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121Identifying the Prerequisites and Components of Technological Entrepreneurship in Rural Areas (Case Study: Khaf)شناسایی پیش‌شرط‌ها و مولفه‌های مرتبط با کارآفرینی فناورانه در نواحی روستایی (مورد مطالعه: منظومه روستایی خواف)1161059410.66224/serd.14.54.5FAسجادامیریمرکز مطالعات توسعه روستایی، پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایرانسید امیرحسینگرکانیگروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانحسینزینتی فخرآبادمرکز مطالعات توسعه روستایی، پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایرانعلی اکبرسرمدی سیفیمرکز مطالعات توسعه روستایی، پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایرانJournal Article20250420Objective: This study aims to identify the prerequisites and components related to technological entrepreneurship in the rural areas of the Khaf territorial system. Given the concentration of technological development in urban areas and the deprivation of rural communities from its benefits, this research investigates strategies for promoting technological entrepreneurship as a tool for reducing migration, strengthening the local economy, and improving the quality of life in rural regions.Methods: This qualitative study was conducted using the grounded theory approach. Data were collected through semi-structured interviews with 12 experts active in the field of rural entrepreneurship. The data were analyzed through open, axial, and selective coding processes.Results: The results revealed that the factors influencing technological entrepreneurship fall into three categories: (1) individual factors such as motivation, risk tolerance, and technological skills; (2) environmental factors, including access to digital infrastructure, governmental support, and a culture receptive to technology; and (3) structural factors such as supportive policies and inter-institutional cooperation. Major challenges identified include mono-product economies, lack of specialized training, absence of communication infrastructure, and gender inequality. Proposed strategies include identifying local capacities, developing infrastructure, targeted training, and strengthening community participation.Conclusions: Technological entrepreneurship can contribute to the sustainable development of rural areas by generating new employment opportunities, enhancing productivity, and preserving cultural identity. Developing a coherent framework that emphasizes local conditions and coordination between governmental and private institutions is essential for the success of this approach. The findings of this study provide practical insights for rural development policymakers and planners to design and implement more effective programs based on the key identified factors.هدف: این پژوهش با هدف شناسایی پیش‌شرط‌ها و مؤلفه‌های مرتبط با کارآفرینی فناورانه در ناحیه روستایی خواف انجام شده است. با توجه به تمرکز توسعه فناوری در مناطق شهری و محرومیت روستاها از مزایای آن، این مطالعه به بررسی راهکارهای توسعه کارآفرینی فناورانه به عنوان ابزاری برای کاهش مهاجرت، تقویت اقتصاد محلی و بهبود کیفیت زندگی در مناطق روستایی پرداخته است.روش پژوهش: روش تحقیق مورد استفاده، کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد بود که با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 12 خبره فعال در حوزه کارآفرینی روستایی انجام شد. دادهها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که عوامل مؤثر بر کارآفرینی فناورانه در سه دسته عوامل فردی مانند انگیزه، تحمل ریسک و مهارت‌های فناورانه؛ عوامل محیطی شامل دسترسی به زیرساخت‌های دیجیتال، حمایت‌های دولتی و فرهنگ پذیرش فناوری؛ و عوامل ساختاری مانند سیاستگذاری‌های حمایتی و همکاری نهادهای مختلف قرار می‌گیرند. همچنین، چالش‌هایی نظیر اقتصاد تک‌محصولی، کمبود آموزش‌های تخصصی، نبودِ زیرساخت‌های ارتباطی و نابرابری جنسیتی به‌عنوان موانع اصلی شناسایی شدند. راهبردهای پیشنهادی شامل شناسایی ظرفیت‌های محلی، توسعه زیرساخت‌ها، آموزش هدفمند و تقویت مشارکت جامعه محلی است.نتیجه‌گیری: کارآفرینی فناورانه می‌تواند با ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، افزایش بهره‌وری و حفظ هویت فرهنگی، به توسعه پایدار روستاها کمک کند. تدوین چارچوبی منسجم با تأکید بر شرایط محلی و هماهنگی میان نهادهای دولتی و خصوصی، برای موفقیت این رویکرد ضروری است. این مطالعه به سیاستگذاران و برنامه‌ریزان توسعه روستایی کمک می‌کند تا با درنظرگرفتن عوامل کلیدی شناسایی‌شده، برنامه‌های مؤثرتری را طراحی و اجرا کنند.https://serd.khu.ac.ir/article_10594_86c68e91153da429d0930c9ad13d1311.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121The Role of Networking of Funds Supporting the Development of Agricultural Activities in Improving the Income Level of Rural and Nomadic Women Entrepreneurs in Urmia Countyنقش شبکه‌سازی صندوق‌های حمایت از توسعه فعالیتهای کشاورزی در بهبود سطح درآمدی زنان کارآفرین روستایی و عشایری شهرستان ارومیه17381059510.66224/serd.14.54.3FAسروشفخاریان کاشانیگروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانعذراجوانبختگروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانصدیقههاشمی بنابگروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانJournal Article20250115Objective: The present study aimed to investigate the role of networking of funds supporting the development of agricultural activities in improving the income level of rural and nomadic women entrepreneurs in Urmia County.
Methods: The statistical population of the research is rural and nomadic women who are members of the microcredit fund in Urmia County. Using the Krejci and Morgan table, 182 of them were selected as the study sample. The required data was obtained by filling out the questionnaire using random sampling method. To achieve the study's goal, according to the nature of the dependent variable, which is defined as a binary variable (one for incomes higher and zero for incomes lower than the average income of the selected sample), the logit model was used. The independent variables of the model include social, educational-promotional, organizational, supra-organizational, psychological, infrastructure and supporting, political-legal, and monitoring factors, which are proposed as networking components. Finally, after estimating the logit model using EVIWES software, the marginal effects and elasticities of each independent variable were calculated using the estimated coefficients of the model.
Results: The results obtained from estimating the logit model showed that the variables of educational-promotional, monitoring, infrastructure and support, organizational, political-legal, psychological and supra-organizational factors as networking components have a significant and positive effect on the income level of women members of support funds, and social factors do not have a significant effect. Based on the calculated elasticities, with a one percent improvement in each of the mentioned factors, the income of women members of the fund will increase by 0.84, 0.9, 0.75, 0.66, 0.43, 0.92, and 0.50 percent, respectively. Also, the marginal effects showed that with a one-unit improvement in the mentioned factors, the income of rural and nomadic women increases with a probability of 0.52, 0.63, 0.44, 0.31, 0.27, 0.50, and 0.39 percent, respectively.
Conclusions: Prioritizing the impact of networking components on increasing the income of women members of support funds in Urmia County based on both elasticity and marginal effects showed that the impact of psychological, monitoring, and educational-promotional factors is greater than other components, and political and legal factors have the least impact. Therefore, efforts to improve these factors through providing educational and promotional services and holding business skill courses can be effective in the financial and economic empowerment of rural and nomadic women.هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش شبکه‌سازی صندوق‌های حمایت از توسعه فعالیتهای کشاورزی در بهبود سطح درآمدی زنان کارآفرین روستایی و عشایری در شهرستان ارومیه انجام شده است.
روش پژوهش: جامعه آماری پژوهش، زنان روستایی و عشایری عضو صندوق اعتبارات خرد در شهرستان ارومیه هستند که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، 182 نفر از آنان به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز با ابزار پرسشنامه با روش نمونه‌گیری تصادفی به‌دست آمد. برای دستیابی به هدف مطالعه، با توجه به ماهیت متغیر وابسته که متغیری دومقداری (یک برای درآمدهای بالاتر و صفر برای درآمدهای پایین‌تر از متوسط درآمد نمونه انتخابی) تعریف شده است، از الگوی لاجیت بهره گرفته شد. متغیرهای مستقل الگو شامل عوامل اجتماعی، آموزشی- ترویجی، سازمانی، فراسازمانی، روان‌شناختی، زیرساختی و حمایتی، سیاستی- قانونی و پایشی، به عنوان مؤلفه‌های شبکه‌سازی مطرح می‌شوند. درنهایت، پس از برآورد الگوی لاجیت با استفاده از نرم‌افزار EVIWES اثرات نهایی و کشش‌های هریک از متغیرهای مستقل با استفاده از ضرایب برآوردی الگو، محاسبه شد.
یافته‌ها: نتایج به‌دست آمده از برآورد الگوی لاجیت، نشان داد که متغیرهای عواملِ آموزشی‌ـ ترویجی، پایشی، زیرساختی و حمایتی، سازمانی، سیاستی‌ـ قانونی، روان‌شناختی و فراسازمانی به عنوان مؤلفه‌های شبکه‌سازی، دارای تاثیر معنادار و مثبت بر سطح درآمدی زنان عضو صندوق‌های حمایتی هستند و عوامل اجتماعی دارای تأثیر معناداری نیستند؛ به‌طوری‌که بر اساس کشش‌های محاسبه شده، با بهبود یک درصدی هر یک از عوامل مذکور، درآمد زنان عضو صندوق به ترتیب به احتمال 0/84، 0/9 ، 0/75، 0/66، 0/43، 0/92 و 0/50 درصد افزایش می‌یابد. همچنین، اثرات نهایی نشان داد که با بهبود یک واحدی عوامل مذکور، به ترتیب به احتمال 0/52، 0/63، 0/44، 0/31، 0/27، 0/50 و 0/39 درصد، درآمد زنان روستایی و عشایری افزایش می‌یابد.
نتیجه‌گیری: الویت‌بندی تأثیر مؤلفه‌های شبکه‌سازی بر افزایش درآمد زنان عضو صندوق‌های حمایتی در شهرستان ارومیه بر اساس هر دو معیار کشش و اثرات نهایی نشان داد که تأثیر عوامل روان‌شناختی، پایشی و آموزشی- ترویجی، بیش از سایر مؤلفه‌هاست و عوامل سیاستی و قانونی دارای کمترین تأثیر هستند. بنابراین، تلاش برای بهبود سه عامل مذکور از راه ارائه خدمات آموزشی و ترویجی و برگزاری کلاس‌های مهارتی کسب‌وکار می‌تواند در توانمندسازی مالی و اقتصادی زنان روستایی و عشایری مؤثر واقع گردد.https://serd.khu.ac.ir/article_10595_5f15805708a114ef82febede1e7419ac.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121Analysis of the Effect of Technical and Vocational Training on the Economic Empowerment of Rural Women (Case Study: Bahmai County, Iran)تحلیل اثر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر توانمندی اقتصادی زنان روستایی (مورد مطالعه: دهستان‌های شهرستان بهمئی)39581059610.66224/serd.14.54.4FAزهراسلطانیگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانمجیدگودرزیگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانمیناجعفریگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانJournal Article20250214Objective: Technical and vocational education, as one of the fundamental pillars of human and economic development, plays a decisive role in enhancing skills, employability, and workforce productivity. Such training programs -particularly in rural areas- can provide an effective platform for developing practical and entrepreneurial competencies, thereby fostering the formation of dynamic human capital. When rural women are empowered through technical and vocational education, they not only acquire the skills necessary to enter the labor market and establish small or home-based enterprises, but also gain a deeper understanding of the economic potential within their local environment. This process contributes to increased household income, improved living conditions, and greater participation of women in rural economic development. Consequently, the linkage among technical and vocational education, women’s empowerment, and rural economic growth serves as a sustainable driver of poverty reduction, the creation of decent and lasting employment, and balanced development within rural communities.
Methods: The research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature and type. The required data were collected using documentary and survey methods. Quantitative techniques such as T-tests and the ARAS decision-making method were used for data analysis.
Results: The results of this study indicate that technical and vocational training generally has a positive impact on the lives of rural women across all four indicators of income, consumption, savings, and production. However, the extent of this impact varied across the county's districts. The Rud Talkh district experienced the most positive impact across all four indicators, while the North Tropical Bahmaei district experienced the least impact from these trainings.
Conclusions: These findings highlight the importance of equitable and proportional distribution of technical and vocational training across the county and the necessity of tailoring the content of these trainings to the specific needs of each region.هدف: آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به‌عنوان یکی از ارکان بنیادین توسعه انسانی و اقتصادی، نقشی تعیین‌کننده در افزایش مهارت، اشتغال‌پذیری و بهبود بهره‌وری نیروی کار دارد. این نوع آموزش‌ها، به‌ویژه در نواحی روستایی، می‌تواند بستر مناسبی برای ارتقای مهارت‌های کاربردی و کارآفرینانه فراهم سازد و به شکل‌گیری سرمایه انسانی پویا منجر شود. هنگامی‌که زنان روستایی از راه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای توانمند می‌شوند، نه‌تنها مهارت‌های لازم برای ورود به بازار کار و ایجاد کسب‌وکارهای خُرد و خانگی را به‌دست می‌آورند، بلکه درک بهتری از ظرفیت‌های اقتصادی محیط خود نیز پیدا می‌کنند. این موقعیت، به افزایش درآمد خانوار، بهبود وضعیت معیشتی و مشارکت فعال‌تر آنان در توسعه اقتصاد روستایی منجر می‌شود. بنابراین، پیوند میان آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، توانمندسازی زنان و شکوفایی اقتصاد روستایی، زمینه‌ساز تحولی پایدار در جهت کاهش فقر، ایجاد اشتغال پایدار و تحقق توسعه متوازن در جوامع روستایی است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی- تحلیلی است. دادههای موردنیاز تحقیق با روش‌های اسنادی و پیمایشی جمع‌آوری‌شده است. برای تجزیه‌وتحلیل دادهها از تکنیک‌های کمّی مانند آزمون تی، روش تصمیم‌گیری ARAS در GIS استفاده شده‌است.
یافته‌ها: نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان می‌دهد که آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به‌طورکلی تأثیر مثبتی بر زندگی زنان روستایی در هر چهار شاخص درآمد، مصرف، پس‌انداز و تولید داشته، اما میزان این تأثیر در دهستان‌های مختلف شهرستان متفاوت بوده‌است. دهستان رودتلخ بیشترین تأثیر مثبت را در هر چهار شاخص تجربه کرده، درحالی‌که دهستان بهمئی گرمسیری شمالی کمترین تأثیر را از این آموزش‌ها داشته‌است.
نتیجه‌گیری: این یافته‌ها بر اهمیت توزیع عادلانه و متناسب آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در سطح شهرستان و لزوم تطبیق محتوای این آموزش‌ها با نیازهای خاص هر ناحیه تأکید می‌کند.https://serd.khu.ac.ir/article_10596_68bd22864919297c8c8a8c32378e89b4.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121Social Entrepreneurship and Its Role in the Economic Empowerment of Rural Women (Case Study: Women Employed in Clothing Production Units in Topqareh Rural District, Khodabandeh County)کارآفرینی اجتماعی و نقش آن در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی (مطالعۀ موردی: زنان شاغل در واحدهای تولید لباس در دهستان توپقره شهرستان خدابنده)59761059710.66224/serd.14.54.6FAاعظمبیگدلیگروه جغرافیا، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایرانجمشیدعینالیگروه جغرافیا، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایرانمریممحمدلوگروه جغرافیا، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایرانJournal Article20250425Objective: The present study aims to investigate the role of social entrepreneurship based on self-help groups in the economic empowerment of rural women in Topqareh rural district in Khodabandeh County (Zanjan province).
Methods: The present study is of an applied type, and its method is descriptive-analytical. The statistical population of the study is 645 women working in a clothing production workshop, of which 240 were selected as a sample using the Cochran formula. Due to the high participation of the individuals, 271 questionnaires were completed and used as the basis for analysis. A field method based on completing a questionnaire was used to collect data. The collected data were analyzed using one-sample t-tests, Wilcoxon, and Kruskal-Wallis tests.
Results: The results of the one-sample t-test showed that social entrepreneurship has a positive effect on all indicators of rural women's empowerment, and the indicators of participation in household decision-making and promotion of women's personal and social security both had the greatest impact on rural women's empowerment, with a numerical mean of (4.11). Also, the results of the Wilcoxon test showed that there was a significant difference in all research indicators at the 99% level, and the greatest changes were observed in the indicators of socio-economic self-reliance (-11.511) and social freedom and mobility (-11.508).
Conclusions: Social entrepreneurship based on rural women's self-help groups has helped improve the economic indicators of rural women's empowerment.هدف: پژوهش حاضر به بررسی نقش کارآفرینی اجتماعی مبتنی بر گروههای خودیار در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی در دهستان توپقره (شهرستان خدابنده- استان زنجان) پرداخته است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است. جامعۀ آماری تحقیق 645 نفر از زنان شاغل در کارگاه تولیدی لباس است که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 240 مورد به عنوان نمونه انتخاب شده بود. به دلیل مشارکت بالای افراد تعداد 271 پرسشنامه تکمیل و مبنای تحلیل قرار گرفت. برای گردآوری دادهها از روش میدانی مبتنی بر تکمیل پرسشنامه استفاده شده است. دادههای گردآوری شده با بهره‌‌گیری از آزمون‌‌های T تکنمونهای، ویلکاکسون و کروسکال والیس تجزیه و تحلیل شده است.
یافته‌ها: نتایج آزمون T تکنمونهای نشان داد که کارآفرینی اجتماعی تأثیر مثبتی بر روی همۀ شاخصهای توانمندسازی زنان روستایی دارد و شاخصهای مشارکت در تصمیم‌‌گیری‌‌های خانوار و ارتقای امنیت فردی و اجتماعی زنان هر دو با میانگین عددی (4/11) بیشترین تأثیر را در توانمندسازی زنان روستایی داشته است. همچنین، نتایج آزمون ویلکاکسون نشان داد که تفاوت معناداری در همۀ شاخصهای تحقیق در سطح 99 درصد وجود دارد و بیشترین تغییرات در شاخصهای خوداتکایی اجتماعی- اقتصادی (11/511-) و آزادی و تحرک اجتماعی (11/508-) مشاهده شده است.
نتیجه‌گیری: کارآفرینی اجتماعی مبتنی بر گروههای خویار زنان روستایی به بهبود شاخصهای اقتصادی توانمندسازی زنان روستایی کمک کرده است.https://serd.khu.ac.ir/article_10597_e2a23af417a2344fe3a23e652924091f.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121A Meta-Analysis of the Contribution of Agricultural Production to Food Security Among Rural Householdsفراتحلیلی بر سهم تولیدات کشاورزی در امنیت غذایی خانوارهای روستایی77921059810.66224/serd.14.54.8FAیاسرمحمدیگروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران0000-0002-8752-7619فرشتهعواطفی اکملگروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانJournal Article20250506Objective: Food security is a major issue in sustainable development and in improving the quality of life of rural households. Agricultural production plays a crucial role in meeting nutritional needs and enhancing the livelihoods of rural communities. The purpose of this study is to examine the contribution of agricultural production to food security in rural households using a meta-analytic approach based on data extracted from reputable scientific databases.
Methods: The statistical population included studies related to the role of agricultural production in food security among rural households published in scientific databases—SID, Ensani, Noormags, Magiran, ScienceDirect, Google Scholar, and Scopus from 2000 to 2025. Based on the inclusion criteria, 27 studies were selected and analyzed using CMA2 software. In addition, VOSviewer was utilized to construct a thematic network and identify frequently used terms. Keywords were searched in international databases, and data from selected studies were stored in a CSV file for import into VOSviewer. A separate search was conducted for domestic sources, and their information was entered manually. Scientometric indicators were analyzed using VOSviewer. Due to heterogeneity in the data- identified through Q and I² indices- a random-effects model was selected.
Results: The thematic network analysis showed a meaningful relationship between agricultural production and food security in rural households. Begg and Mazumdar’s correlation test confirmed relative symmetry in the included studies, indicating an absence of publication bias. The overall effect size was estimated at 0.507, which, according to Cohen’s criteria, is considered high.
Conclusions: The results demonstrate that increased agricultural productivity leads to long-term improvements in food security among rural households. The vocabulary network analysis also showed that food security is linked to dietary quality and diversity, as well as challenges such as climate change, poverty, and gender issues, highlighting the need for comprehensive and integrated approaches to address these concerns.هدف: امنیت غذایی از مسائل اصلی در توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی خانوارهای روستایی است و تولید محصولات کشاورزی نقش کلیدی در تأمین نیازهای غذایی و بهبود معیشت روستاییان دارد. هدف این مطالعه بررسی سهم تولیدات کشاورزی بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی با رویکرد فراتحلیل و بر مبنای دادههای پایگاه‌های علمی معتبر است.
روش پژوهش: جامعه آماری شامل پژوهش‌های مرتبط با نقش تولید کشاورزی در امنیت غذایی خانوارهای روستایی، منتشر شده در پایگاه‌های علمی Sid، Ensani، Noormags، Magiran، ScienceDirect، Google Scholar، Scopus از 2000 تا 2025 بود که در نهایت 27 مطالعه براساس معیارهای ورود انتخاب و با نرم‌افزار CMA2 تحلیل شدند. علاوه بر این، از VOSviewer برای ایجاد شبکه موضوعی پژوهش و شناسایی اصطلاحات پرتکرار استفاده شد. کلمات کلیدی پژوهش در پایگاه‌های داده خارجی جستجو شدند و دادههای مقالات انتخاب شده در یک فایل CSV برای وارد کردن به VOSviewer ذخیره شدند. جستجوی جداگانه‌ای برای منابع داخلی برای انتخاب مقالات واجد شرایط انجام شد و اطلاعات آنها به صورت دستی وارد شد. سپس، شاخصهای علم‌سنجی با نرم‌افزار تجزیه و تحلیل شدند. با توجه به نتایج ناهمگنی، با بررسی شاخصهای Q و I²، مدل اثرات تصادفی انتخاب شد.
یافته‌ها: نتایج ترسیم شبکه موضوعی بیانگر ارتباط معنادار بین تولید محصولات کشاورزی و امنیت غذایی خانوارهای روستایی بود. آزمون همبستگی بگز و مزدار نیز نشان داد که مطالعات وارد شده از تقارن نسبی برخوردارند و سوگیری وجود ندارد. همچنین اندازه اثر کلی 0/507 برآورد شد که بر اساس معیار کوهن، بالا است.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد افزایش بهره‌وری محصولات کشاورزی موجب بهبود امنیت غذایی خانوارهای روستایی در بلندمدت می‌شود. تحلیل شبکه واژگان نیز رابطه امنیت غذایی را با کیفیت و تنوع رژیم غذایی و چالش‌هایی مانند تغییرات اقلیمی، فقر و مسائل جنسیتی نشان داد که ضرورت رویکردهای جامع و یکپارچه برای مقابله با این مسائل را برجسته می‌سازد.https://serd.khu.ac.ir/article_10598_e6fa05c07b144b6ff4d1fd1cd2bbb244.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121Effects of Tourism Entrepreneurship on the Viability of Rural Households: A Case Study of North Banajoui Rural District, Bonab County (IRAN)اثرات کارآفرینی گردشگری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی (مطالعه موردی: دهستان بناجوی شمالی شهرستان بناب)931101059910.66224/serd.14.54.7FAجوادحاجی علی زادهگروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانJournal Article20250428Objective: This study aimed to investigate the effects of tourism entrepreneurship on the viability of rural households in the North Banajoi Rural District of Bonab County (North West of IRAN).
Methods: The present study is applied in terms of its purpose and descriptive-analytical in terms of its method. The statistical population of the study consists of rural households in the northern Banajoi rural district of Bonab city. According to the results of the 2016 census, 3828 households, equal to 12262 people, live in this rural district, and 349 people were selected as a sample using the Cochran formula. The data and information of the study were collected using a researcher-made questionnaire, the face and content validity of which was confirmed using the opinions of relevant experts and professors. Also, its reliability using the Cochran formula was found to be 0.79 for the tourism entrepreneurship component, 0.77 for the sustainability component, and 0.78 for the entire questionnaire. In order to analyze the research findings, one-sample t-test, multivariate regression analysis, and Pearson correlation coefficient were used.
Results: The results of the one-sample t-test showed that the status of tourism entrepreneurship, with an average of 3.121, and the status of rural household viability, with an average of 3.223, are in a desirable state. The results of the multivariate regression analysis of the effects of tourism entrepreneurship on rural household viability showed that the economic index had the greatest impact on rural household viability, with a beta coefficient of 0.376. The results of the Pearson correlation coefficient showed that the value of the obtained correlation coefficient was equal to 0.376, which indicates a significant relationship between tourism entrepreneurship and rural household viability.
Conclusions: There is a significant relationship between tourism entrepreneurship and the viability of rural households, so that by providing a platform for entrepreneurship and improving tourism economic indicators, the viability indicators of rural households will also improve.هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثرات کارآفرینی گردشگری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی در دهستان بناجوی شمالی شهرستان بناب بوده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ شیوه انجام آن توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق را خانوارهای روستایی دهستان بناجوی شمالی شهرستان بناب تشکیل داده است. بر طبق نتایج سرشماری سال 1395، تعداد 3828 خانوار برابر با 12262 نفر در این دهستان ساکن هستند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 349 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. گردآوی دادهها و اطلاعات تحقیق با پرسشنامه محقق‌ساخته به‌دست آمده است که روایی صوری و محتوایی آن با استفاده از نظرات کارشناسان و اساتید مربوطه مورد تایید قرار گرفت. همچنین، پایایی آن با استفاده از فرمول کوکران برای مولفه کارآفرینی گردشگری برابر با 0/79 و برای مولفه زیست‌پذیری برابر با 0/77 و برای کل پرسشنامه برابر با 0/78 به دست آمده است. به منظور تجزیه و تحلیل یافته‌های تحقیق از آزمون تی تکنمونهای، تحلیل رگرسیون چندمتغیره و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است.
یافته‌ها: نتایج آزمون تی تکنمونهای نشان داد که وضعیت کارآفرینی گردشگری با میانگین 3/121 و وضعیت زیست‌پذیری خانوارهای روستایی با میانگین 3/223 در حالت مطلوب قرار دارند. نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیره از بررسی اثرات کارآفرینی گردشگری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی نشان داد که شاخص اقتصادی بیشترین تاثیر را بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی با مقدار ضریب بتای 0/376 داشته است. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که مقدار ضریب همبستگی به‌دست آمده برابر با 0/376 است که نشان‌دهنده رابطه معنادار بین کارآفرینی گردشگری و زیست‌پذیری خانوارهای روستایی است.
نتیجه‌گیری: بین کارآفرینی گردشگری و زیست‌پذیری خانوارهای روستایی رابطهء معناداری وجود دارد، به‌طوری که با فراهم شدن بستر کارآفرینی و ارتقاء شاخصهای اقتصادی گردشگری، شاخصهای زیست‌پذیری خانوارهای روستایی نیز بهبود می‌یابد.https://serd.khu.ac.ir/article_10599_ed169960635ad981cb7b65edf84b3f8f.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121Explaining the Distribution of Economic Benefits of "Kebab Bonab" Gastronomy Tourism from the Perspective of Local Residentsتبیین توزیع منافع اقتصادی گردشگری گاسترونومی «کباب بناب» از دیدگاه ساکنان محلی1111321060010.66224/serd.14.54.2FAابوالقاسمتقیزاده فانیدگروه برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانساجدهدینپرستگروه برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانصادقثقفی اصلگروه برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانسعیدنصیری زارعگروه برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانحسنقاسملوگروه برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20241218Objective: The effects of tourism, especially in rural areas, vary by spatial location. In fact, if tourism activities are to be accepted as an approach for sustainable economic development in rural areas, it is necessary to examine the distribution of their benefits and make the necessary plans for their equitable distribution. The present study, while addressing this issue, examines the economic effects of gastronomic tourism "Kebab Bonab" as a geographical phenomenon in rural areas of Bonab County.
Methods: The present study is of an applied type and quantitative in nature that uses the survey method. The problem, background, and theoretical framework were examined through field observations and a library study. Data related to the economic effects of gastronomic tourism were collected by determining indicators and completing a questionnaire by 242 villagers, and analyzed using one-sample t-test, cluster analysis, spatial autocorrelation, and weighted geographic regression.
Results: The tourist attraction of "Bonab Kebab" has led to the development of employment, marketing, and sales of local products of the villagers, as well as increasing the income of residents. On the other hand, the spatial and human proximity factor has been among the main factors in attracting the economic benefits of tourism in the rural settlements of the study area. In these settlements, the necessary human resources, having jobs in restaurants and Bonab Kebab dishes and related jobs in the city of Bonab or in the nearest rural settlement, have played a major role in attracting economic benefits.
Conclusions: Fair and appropriate distribution of benefits from the tourism industry can improve the quality of life of residents, strengthen community participation, and even make this type of industry sustainable. In order to achieve such a function, it is important to understand the spatial distribution of its benefits and plan for it in rural settlements.هدف: اثرات گردشگری به‌ویژه در فضاهای روستایی برحسب موقعیت‌های فضایی متفاوت است. درواقع، اگر بنا بر این باشد تا فعالیتهای گردشگری به عنوان یک رویکرد برای توسعه پایدار اقتصادی در نواحی روستایی پذیرفته شود، لازم است تا توزیع منافع حاصل از آن بررسی شود و برنامه‌ریزی‌های لازم برای توزیع عادلانهء آن انجام گردد. پژوهش حاضر ضمن توجه کردن به این موضوع، اثرات اقتصادی گردشگری گاسترنومی «کباب بناب» را به عنوان یک پدیده جغرافیایی در فضاهای روستایی شهرستان بناب مطالعه کرده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و از لحاظ ماهیت، کمّی است که از روش پیمایش بهره جسته است. بررسی مسئله، پیشینه و چارچوب نظری با مشاهدات میدانی و مطالعه کتابخانه‌ای انجام شد. دادههای مربوط به اثرات اقتصادی گردشگری گاسترونومی با تعیین شاخص‌ها و تکمیل پرسشنامه توسط 242 نفر از روستاییان، جمع‌‌آوری و با آزمون تی تکنمونهای، تحلیل خوشه‌ای، خودهمبستگی فضایی مکانی و رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی بررسی شد.
یافته‌ها: جاذبه گردشگری «کباب بناب» موجب توسعه اشتغال، بازاریابی و فروش محصولات محلی روستائیان و همچنین افزایش درآمد ساکنان محلی گردیده است. در سوی دیگر، عامل مجاورت مکانی و انسانی ازجمله عوامل اصلی در جذب منافع اقتصادی گردشگری در سکونتگاه‌هایروستایی ناحیه مورد مطالعه بوده است. در این سکونتگاه‌ها، نیروی انسانی لازم با داشتن مشاغل در رستوران‌ها و اغذیه‌های کباب بناب و مشاغل مرتبط با آن در شهر بناب و یا در نزدیکترین سکونتگاه روستایی، نقش اصلی در جذب منافع اقتصادی داشته است.
نتیجه‌گیری: توزیع عادلانه و مناسب منافع حاصل از صنعت گردشگری می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی ساکنان محلی، تقویت مشارکت جوامع و حتی پایداری این نوع از صنعت گردد. در جهت رسیدن به چنین عملکردی، شناخت توزیع فضایی منافع آن و برنامه‌ریزی برای آن در سکونتگاه‌های روستایی حایز اهمیت است.https://serd.khu.ac.ir/article_10600_3bb585ea00014b0e3ebe4c6dd165a358.pdfدانشگاه خوارزمیاقتصاد فضا و توسعه روستایی2322-2131145420260121The village as the base of the Asian mode of productionروستا به مثابه بستر شیوه تولید آسیایی1331481060110.66224/serd.14.54.1FAمعصومهرفیعیگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانوحیدریاحیگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانسهرابیزدانیگروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانفرشیدمهریگروه تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایرانJournal Article20250125Objective: With the formation of the discourse of the Asian mode of production formulated by Marx and Engels in the late 19th century, and based on geographical, social, and political components, the village was recognized as the main base and the top of the theory of the Asian mode of production. Following the placement in the process, in which the village is the validity and fundamental characteristic of the theory, relations emerged that can be interpreted collectively in a comprehensive and superior connection with rural geography. This research aims to explain the position of the village in the theory of the Asian mode of production by reviewing the theory and different interpretations of various sciences on the subject of the position of the village.
Methods: The statistical population of this study is the documentation of various sciences, especially historical studies, economic sciences, social sciences, and sometimes geographical sciences, related to the theory of the Asian mode of production. For this purpose, related studies, especially in African regions and the countries of China, Korea, Iran, and Russia, which the study of the discourse of the Asian mode of production focuses on, have been reviewed. The research method in this study is interpretive, with a review of examples and evidence adopted from the texts.
Results: By putting together about 80 exemplary witnesses, seven core and focal categories were obtained from which the village can be interpreted as the main context for the formation of the Asian production theory. An authoritarian society, influenced by centralized power, dominated by a subsistence economy, self-sufficiency, one-way management, and a closed social order, is also characteristic of rural societies in their Eastern (Asian) context.
Conclusions: In societies where the discourse of Asian production has been discussed, the village is first the main context for the formation of the theory of Asian production; then, in interpretations of the Asian production method, the village is known as an authoritarian society, influenced by centralized power, dominated by a subsistence economy, self-sufficient, with one-sided management, and with a closed social order.هدف: با شکل‌گیری گفتمان شیوه تولید آسیایی که مارکس و انگلس در اواخر قرن نوزدهم صورت‌بندی کردند، و بر پایه مولفه‌های جغرافیایی، اجتماعی و سیاسی، روستا پایگاه اصلی و فراز نظریه وجه تولید آسیایی شناخته شد. به‌دنبال قرارگیری در فرآیندی که در آن روستا اعتبار و شاخصه بنیادی نظریه است، مناسباتی به‌وجود آمد که مجموعاً در ارتباط فراگیر و فرادستی با جغرافیای روستایی قابل تفسیر هستند. این تحقیق با هدف تبیین جایگاه روستا در نظریه شیوه تولید آسیایی به‌دنبال مرور نظریه و تفسیرهای متفاوت دانش‌های گوناگون در موضوع جایگاه روستا است.
روش پژوهش: جامعه آماری این پژوهش، مستندات دانش‌های گوناگون به‌ویژه مطالعات تاریخی، علوم اقتصادی، علوم اجتماعی و بعضاً علوم جغرافیایی، در ارتباط با نظریه شیوه تولید آسیایی است. بدین منظور، مطالعات مرتبط به‌ویژه در مناطق آفریقا و کشورهای چین، کره، ایران و روسیه که مطالعه گفتمان شیوه تولید آسیایی بر آنها تمرکز دارد، بررسی شده است. روش تحقیق در این پژوهش تاویل‌گرایی با مرور مصداق‌ها و شواهدی است که از متون اتخاذ گردیده است.
یافته‌ها: با کنار هم قراردادن حدود 80 شاهد مثالی، هفت مقوله هسته‌ای و کانونی به‌دست آمد که از آنها می‌توان روستا را بستر اصلی شکل‌گیری نظریه تولید آسیایی تفسیر کرد. اجتماع استبدادزده، متاثر از قدرت متمرکز، دارای حاکمیت اقتصاد معیشتی، دارای خودکفایی، مدیریت تک‌وجهی و دارای نظم اجتماعی بسته نیز از ویژگی‌های جوامع روستایی در بستر شرقی (آسیایی) آن است.
نتیجه‌گیری: در جوامعی که گفتمان تولید آسیایی مورد بحث بوده است، روستا نخست بستر اصلی شکل‌گیری نظریه تولید آسیایی است؛ سپس در تفسیرهای شیوه تولید آسیایی روستا با ویژگی‌های اجتماع استبدادزده، متاثر از قدرت متمرکز، دارای حاکمیت اقتصاد معیشتی، دارای خودکفایی، مدیریت تک‌وجهی و دارای نظم اجتماعی بسته شناخته می‌شود.https://serd.khu.ac.ir/article_10601_1aa4de654d4e502b4ef4136466b13fcc.pdf