fa انباشت سرمایه و اقتصاد فضا در ایران پژوهشي Research <p style="text-align: justify; ">انباشت سرمایه موتور محرکه توسعه است که کنش آن طی سه فرآیند عملی می گردد. انباشت سرمایه در بستر تاریخی و جغرافیایی مختلف، فرم‌های خاص مکانی - فضایی از اقتصاد را به وجود می آورد که اقتصاد فضا اطلاق می شود. تجارب تاریخی انباشت سرمایه در ایران حاکی است که چرخه ی اول انباشت سرمایه و تصاحب مازاد اقتصادی صورت پذیرفته است اما چرخه سرمایه مراحل دوم و سوم را طی ننمود و به سرمایه داری مولد تبدیل نشده است. در این مقاله تلاش شده است تا ضمن بررسی تغییر و تحولات روند انباشت سرمایه، به تحلیل فضایی آن در کشور پرداخته شود. گردآوری داده های مورد نیاز با انجام مطالعات اسنادی و بهره گیری از پایگاه داده ی سازمان-هایی چون مرکز آمار ایران صورت پذیرفته است؛ به منظور تحلیل داده ها از همبستگی پیرسون در آمار کلاسیک و آماره&not;ی موران محلی و بیضوی انحراف استاندارد، به منظور سنجش و پویش خودهمبستگی فضایی شاخص&not;های تحقیق در محیط نرم افزارهای SPSS و GIS استفاده شده است. نتایج نشان داد که انباشت سرمایه در اولین مرحله خود، درجازده و به سرمایه&not;داری مولد منتهی نشده است. از حیث ظرفیت تولید ثروت و انباشت سرمایه، شکاف قابل توجهی بین مناطق مختلف می توان دید. سازمان فضایی موجود، فقدان نظام اقتصادی شبکه ای و برتری اقتصاد خدماتی و بورژوازی مستغلات، امکان توسعه متوازن کشور را محدود کرده است. این ویژگی با موقعیت کشور در اقتصاد جهانی در رابطه است؛ چنانکه قطب های مسلط اقتصاد جهانی با توان بالای حفظ امنیت و سودآوری سرمایه، همچون آهن‌ربایی عمل می‌کنند که هرگونه امکانی را برای حفظ ثروت و سرمایه در داخل سایر کشورها باقی نمی گذارد. در همین راستا، سرمایه‌داری اطلاعاتی و دانش‌محور، چنان انحصاری عمل می کند که اکثر کشورهای جهان، توان رقابت با برخی کشورها و شرکت‌های چند ملیتی را ندارد.</p> <div style="text-align: justify; "><strong><span class="fontstyle0">Introduction</span></strong></div> <div style="text-align: justify; "><span class="fontstyle1">The accumulation of capital is being considered as a major driving force as far as the&nbsp;</span>development is concerned. The mechanism of this accumulation implemented during three&nbsp;processes. Capital accumulation within different historical and geographical setting results&nbsp;in special locational forms known as space economy. Historical experiences with respect to&nbsp;capital accumulation in Iran indicate that the first phase of this accumulation has been&nbsp;occurred in Iran. However, this cycle did not follow second and third phases. In other word,&nbsp;productive investment did not happen in the country .This paper aims to investigate the&nbsp;trend of capital accumulation as well as its relevant spatial analysis.</div> <div style="text-align: justify; "><strong><span class="fontstyle0">Methodology</span></strong></div> <div style="text-align: justify; "><span class="fontstyle1">This study predominantly deals with documentation gathered via statistical center. It further&nbsp;</span>demands application of Pearson regression correlation for analysis purpose. More&nbsp;specifically, it demands Moran statistic, standard deviation in order to measure spatial auto&nbsp;correlation GIS and SPSS software were used as well.</div> <div style="text-align: justify; "><strong><span class="fontstyle0">Conclusion</span></strong></div> <div style="text-align: justify; "><span class="fontstyle1">This study suggests that the first phase of capital accumulation did not occur in the country.&nbsp;</span>The nature of capital accumulation did not lead to productive investment. There exists a&nbsp;prominent gap from wealth generation potential and accumulation of capital standpoint.&nbsp;The existed spatial organization, lack of economic network system, and the existence of&nbsp;service economy and high real state dependency all restricted the achievement of this&nbsp;possibility. This in turn is associated with the situation of the country within global&nbsp;economy. Prominent global economy dominance with high potential regarding security and&nbsp;guaranteed investment turn over, act as magnet. It is argued that informative investment&nbsp;and knowledge based understanding exclusively act within global context in which many&nbsp;countries are unable to compete with multi-national corporations.</div>  اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﺮﻣﺎیه, ارزش اﻓﺰوده, ﺻﻨﻌﺖ, اﻗﺘﺼﺎد ﻓﻀﺎ Capital accumulation, Value added, Space Economy. 43 63 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-35&slc_lang=fa&sid=1 Hasan Afrakhteh حسن افراخته hafrakhteh@ yahoo.com 10031947532846001902 10031947532846001902 Yes Prof. in Geography and Rural Planning, Kharazmi University, Tehran, Iran استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Mohammad Hajipour محمد حجی پور mhajipour24@yahoo.com 10031947532846001903 10031947532846001903 No Ph.D. student of Geography and Rural Planning, Kharazmi University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران