fa تحلیل نقش کلان شهرها در ساختار اقتصادی روستاهای پیراشهری مورد: روستای گلحصار در شهرستان ری تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مقاله عوامل مؤثر بر ساختار فضایی-کالبدی روستای گلحصار شهرستان ری در استان تهران در ارتباط با کلانشهر تهران مورد بررسی و تحلیل&nbsp; قرار گرفته است. روش تحقیق توصیفی </span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> تحلیلی بوده و از داده&shy;های&nbsp; اسنادی و نیز اطلاعات حاصل از پیمایش استفاده شده است. در تحقیق علاوه بر شیوه&shy;های توصیفی، تکنیک تحلیل ساختاری متقاطع در نرم&shy;افزار میک&shy;مک نیز به&shy;کار گرفته شده است. یافته&shy;ها نشان داد که این روستا طی شش دهه اخیر، رشد سرسام&shy;آور جمعیتی و فیزیکی&nbsp; را پشت سرگذاشته و تحولات عمیقی در ابعاد اقتصادی و اجتماعی پذیرفته است. مهاجرت به روستا تحت تأثیر عملکردهای کلانشهر تهران و تحولات اقتصادی متأثر از آن در روستا محقق گردیده است. فاصله نزدیک 4 کیلومتری روستا با تهران موجبات تغییر کشت از گندم و جو به سبزیجات را در بیش از 90 درصد از زمین&shy;های کشاورزی فراهم آورده و&nbsp; نیاز به کارگر را 12 برابر افزایش داده است. استقرار صنایع و فعالیت&shy;های عظیم پالایش نفت، کارگاه&shy;های آلاینده و غیرمجاز و فعالیت&shy;هایی که به لحاظ مواد اولیه و یا بازار به تهران وابسته&shy;اند و نیز وجود و رونق بازار شغل&shy;های ساده و به&shy;خصوص فعالیت&shy;های ساختمانی در تهران از عوامل دیگر تأثیرگذار بر ساختار فضایی کالبدی روستا بوده&shy;اند. نتایج تحلیل ساختاری متقاطع نیز نشان داد که از میان 28 متغیر شناسایی شده تأثیرگذار، &laquo;ضعف مقررات محیط زیستی و اجرای آنها&raquo;، &laquo;موقعیت روستا در نزدیکی تهران&raquo;، &laquo; سهولت تغییر کاربری&raquo; و &laquo;امکان تفکیک خودخواسته زمین&raquo;، &laquo;بازار کار در تهران&raquo; و&laquo;امکان گریز از مقررات&raquo;، کلیدی&shy;ترین عوامل محسوب می&shy;گردند.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"></div> اقتصاد روستایی, روستاهای پیراشهری, تحولات فضایی- کالبدی, شهرستان ری 107 126 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-141&slc_lang=fa&sid=1 حبیب اله فصیحی fasihi@khu.ac.ir 10031947532846003207 10031947532846003207 Yes استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران