fa سیاست تمرکزگرایی و ناپایداری نظام سکونتگاهی در پیرامون کلان شهر تهران تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b nazanin;">شهرگرایی شتابان و تمرکزبیش از حد جمعیت و فعالیت در شهرهای بزرگ کشورهای جنوب، موجبات تحولات شگرفی در نظام سکونتگاهی پیرامون آنها را باعث شده است. تجارب نظام برنامه ریزی کشور در هفت دهه اخیر حکایت&shy;گر آن است که سیاست تمرکزگرایی پیدا و پنهان در تمامی برنامه&shy;های توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور و به ویژه در ناحیه کلان شهری تهران موجبات آهنگ سریع تحولات نظام کاربری اراضی را درپی داشته که از جمله پیامدهای آن ازهم گسیختگی مکانی _ فضایی نظام سکونتگاهی است. نتایج این پژوهش با رویکرد کاربردی به منظور سنجش سیاست تمرکزگرایی از طریق روش شناسی توصیفی </span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:cambria,serif;">_</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b nazanin;">تحلیلی تحولات نظام کاربردی اراضی در ناحیه کلان&shy;شهر تهران، نشان می&shy;دهد که اعمال سیاست های تمرکزگرایی در دوره پیش از انقلاب و بعد از آن ،تحول نظام کاربری اراضی از پهنه&shy;های کشاورزی را به پهنه&shy;های نیمه صنعتی، خدماتی، تبدیل سکونتگاه&shy;های روستایی به سکونتگاه شهری کوچک و در نهایت ناپایداری توسعه در سکونتگاه&shy;های روستایی بوده است. از سوی دیگر، با بروزمحدودیت های دیگر این سیاست در توزیع متوازن جمعیت_فعالیت و ناتوانی عملکردی کلان شهر تهران در ناحیه پیرامونی، شاهد انواع ناهنجاری های کالبدی </span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:sakkal majalla;">&ndash;</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b nazanin;"> فضایی همچون توسعه بی رویه فیزیکی شهر تهران، الحاق</span></span></strong> <strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b nazanin;">شهری، خزش و سکونتگاه&shy;های غیررسمی بوده&shy;ایم که پایداری نظام سکونتگاهی منطقه کلان شهری تهران را با مخاطرات جدی روبرو ساخته است. در نهایت با بهره گیری از اصول برنامه&shy;ریزی فضایی و پیروی از سیاست&shy;های تمرکززدایی درچارچوب رویکرد پویش ساختاری_کارکردی و پیوند فضایی _ عملکردی روستا_شهری پایداری نظام سکونتگاهی در مجموعه کلان شهر تهران قابل دستیابی است. </span></span></strong></span></div> تمرکزگرایی, ناپایداری فضایی, پایش کاربری اراضی, سکونتگاه های پیرامونی, کلان شهر تهران 157 182 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-191&slc_lang=fa&sid=1 مصطفی طالشی m_taleshi@pnu.ac.ir 10031947532846004248 10031947532846004248 Yes دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران