SPACE ECONOMY & RURAL DEVELOPMENT

other تحلیل اثرات اجتماعی و اقتصادی یکپارچه سازی اراضی در شهرستان تربت جام مورد: شرکت سهامی زراعی نیل آباد Analysis of the social and economic effects of land integration in the formation of Nil-Abad Torbat-Jam Agricultural Joint Stock Company تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">یکی از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ وﻳﮋگی های بخش کشاورزی در ﻣﻨـﺎﻃﻖ روﺳـﺘﺎﻳﻲ اﻳـﺮان، ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻮدن ﺑﻬﺮهوری ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﺖ. قطعهﻗﻄﻌﻪ ﺑﻮدن اراﺿﻲ زراﻋﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در اﻳﻦ اﻣﺮ میباشد و مناسبترین راﻫﻜﺎر، اﺟﺮای ﻃﺮحهای ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪﺳﺎزی اراﺿﻲ اﺳت. از مهمترین آثار اجرای طرحهای یکپارچهسازی اراضی کشاورزی، آثار اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی است. براین اساس پژوهش حاضر از نظر روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و از نظر هدف، توسعه ای و کاربردی است که به منظور گردآوری اطلاعات، برحسب مقتضیات پژوهش از مطالعات پیمایشی و کتابخانهای استفاده شده است. جامعهی آماری تحقیق شامل 1448 خانوار سهامدار شرکت سهامی زراعی نیل آباد تربت جام است که با استفاده از فرمول کوکران 174 سهامدار به عنوان نمونه انتخاب و مورد پرسشگری واقع شدند. دادهها و اطلاعات جمعآوری شده با استفاده از روشهای آمار استنباطی و توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با توجه به نتایج حاصل از تحقیق، در بُعد اجتماعی- فرهنگی، شاخص افزایش دانش کشاورزان با میانگین 93/3 و در بعد اقتصادی- معیشتی، شاخص هزینه مصرف آب، با میانگین 82/3 نسبت به سایر شاخصها افزایش معناداری را نشان میدهد. به طور کلی میانگین اثرات یکپارچهسازی اراضی در قالب شرکت سهامی 47/3 است که بالاتر از میانگین عددی 3 و در حد متوسط تا مطلوب ارزیابی گردیده است. بنابراین شرکت سهامی زراعی نیلآباد در بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی سهامداران تاثیر نسبتاً مثبتی داشته است. با اینحال، با گذشت ۵۰ سال از فعالیت شرکت، اکنون پایین رفتن سطح آبهای زیر زمینی، عدم وجود صنایع مکمل در زنجیره تولیدی، افزایش اعضای اولیه از ۲۷۶ نفر به حدود ۲۰۰۰ نفر به عنوان عواید بگیر، عدم رضایت سهامداران از هیات مدیره شرکت سهامی زراعی، مهمترین مسائل شرکت از دیدگاه مدیران و سهامداران است.</div> <div style="text-align: justify;"> Introduction Land size and dispersion are one of the most important reasons for agricultural stagnation in the villages of Iran, which is consequently a pitfall for rural development. Land consolidation programs such as agricultural joint-stock companies are the solutions for transformation in the agricultural sector. The main objective of these plans is to boost agricultural development, improve the living conditions of villagers and get them to stay in rural areas. Nil Abad Agricultural Joint Stock Company has been an important entity in increasing the income of its shareholders and producing agricultural and livestock products, creating employment and preventing the migration of villagers. This company has supported the development and promotion of mechanized agriculture at the county level. Despite the capabilities of this company, no research has been conducted to observe the different aspects of this company in Torbat-Jam and Nilshahr Counties. Therefore, the current research seeks to investigate the effects and consequences of economic livelihood and socio-cultural integration of agricultural lands with an emphasis on the performance of Nil-Abad-Torbat-Jam Agricultural Joint Stock Company. Methodology The current research is descriptive-analytical in terms of purpose. Library and survey methods were used in this research. The population includes households with shares in three villages of Nil-Abad, Safarabad and Pozhegan. The sample size was determined from Cochran's formula with an error of 0.1. One hundred seventy-four households were selected out of 1448 shareholder households. The validity value of the mentioned indicators was obtained in social-cultural (0.685) and economic-livelihood (0.704) dimensions. Finally, in order to investigate the effects and consequences of land consolidation through agricultural joint-stock companies, appropriate tests were carried out in SPSS software. Discussion and conclusion The analysis of the components of economic-livelihood effects in the studied area showed that the average of the economic-livelihood dimension is 3.54, and in general, the average of the variable of land consolidation in the form of agricultural joint-stock companies is higher than the average. The analysis of the company's impact according to different age groups, education, occupation, number of household members, income and number of shares showed that the average effect is equal, and there is a significant difference between the groups. The findings confirmed that the most important economic and social effects of the implementation of land consolidation programs in the form of agricultural joint-stock companies are above average. Also, according to the board of directors and shareholders of the company, the lowering of the underground water level and water exploitation without a plan and inappropriate strategic plans by the officials will threaten the economic foundation of these companies and the employment and income of the members. Moreover, the initial members have been increased from 276 people to more than 2000 people, which raised the burden of accountability and their expectations from the managers, and reduced the profit shares compared to the expenditure. </div> توسعه کشاورزی, توسعه روستایی, یکپارچه سازی اراضی, شرکت سهامی زراعی, تربت جام. Consolidation of land, agricultural joint stock company, economic effects, social effects, Torbet-jam 1 20 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-346&slc_lang=other&sid=1 Hamid Shayan حمید شایان shayan34@yahoo.com 10031947532846006094 10031947532846006094 Yes Professor of the Department of Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Hamdollah Sojasi Gheidari حمدالله سجاسی قیداری 10031947532846006095 10031947532846006095 No Associate Professor, Department of Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Khadija Yazdani Marvi Langari خدیجه یزدانی مروی لنگری 10031947532846006096 10031947532846006096 No Senior expert in geography and rural planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.