SPACE ECONOMY & RURAL DEVELOPMENT

fa فراتحلیل نقش کسب‌وکارهای خرد در توانمندسازی زنان روستایی Meta-Analysis of the Role of Microenterprises in Empowering Rural Women عمومى General پژوهشي Research هدف: طی دهه‌های اخیر موضوع توانمندسازی زنان روستایی مورد توجه بسیاری از برنامه‌ریزان روستایی قرارگرفته است. یکی از عواملی که بر توانمندسازی زنان روستایی مؤثر هست ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای خرد است. پژوهش حاضر، با هدف بررسی تأثیر ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای خرد بر توانمندسازی زنان روستایی انجام شد. روش پژوهش: پژوهش حاضر از روش فراتحلیل بعنوان یک روش آماری و نظام‌مند برای ترکیب یافته‌های پژوهش‌های دیگر در زمینه مورد مطالعه بهره برده است. جامعه آماری این پژوهش، پژوهش‌های در دسترس مرتبط با رابطه کسب‌وکار با توانمندسازی زنان روستایی منتشر شده در پایگاههای علمی (Sid، Ensani، Noormags، Magiran، Scienc direct، Google Scholar، Scopus) طی سال‌های 2000 تا 2024 بود. در مجموع، 720 مطالعه در این موضوع به‌دست‌آمد که 30 مورد از آن‌ها بر اساس معیارهای ورود و خروج، شرایط ورود به فرا تحلیل را داشتند و با استفاده از نرم‌افزار CMA2 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در این پژوهش با توجه به نتایج بررسی ناهمگنی از طریق شاخص Q و مجذور I مدل اثرات تصادفی انتخاب گردید. همچنین، برای ترسیم شبکه موضوع پژوهش و دستیابی به واژگان پرتکرار در این حوزه، از نرم‌افزار VOSviewer استفاده شد. بنابراین، کلیدواژه‌های تحقیق در پایگاه‌های خارجی جستجو و داده‌های مقالات انتخابی در فایل CSV ذخیره و به VOSviewer وارد شدند. برای منابع داخلی نیز، جستجو به‌طور جداگانه انجام و مقالات واجد شرایط انتخاب و اطلاعات آنها به‌صورت دستی وارد نرم‌افزار گردید. سپس شاخص‌های علم‌سنجی با این نرم‌افزار تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج ترسیم شبکه موضوعی پژوهش به‌وسیله نرم‌افزار VOSviewer بیانگر وجود هم رویدادی بین توانمندسازی زنان روستایی با موضوعاتی مانند کارآفرینی، اعتبارات خرد و درآمد بود. بر اساس نتایج آزمون همبستگی بگ و مزدار، مطالعات واردشده از تقارن نسبی برخوردار بودند و عدم سوگیری پژوهش حاضر مورد تائید قرار گرفت. بر اساس نتایج، میزان اندازه اثر ترکیبی 0/453 به دست آمد که این اندازه اثر بر اساس معیار کوهن، بیانگر میزان متوسط تأثیرگذاری ایجاد کسب‌و‌کارهای خرد بر توانمندسازی زنان روستایی است. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه بیانگر تأثیر معنی‌دار ایجاد و توسعه کسب‌و‌کارهای خرد بر توانمندسازی زنان روستایی است. بنابراین توجه به کسب‌وکار زنان روستایی یکی از عوامل موثر بر تقویت توانمندی آنان است که مستلزم سیستم‌های حمایتی است. Objective: In recent decades, the issue of empowering rural women has attracted significant attention from rural development planners. One of the factors that plays a crucial role in this process is the establishment and expansion of microenterprises. The present study was conducted with the aim of examining the impact of creating and developing microenterprises on the empowerment of rural women. Methods: This study employed meta-analysis as a statistical and systematic method for synthesizing the findings of previous research in the field under investigation. The statistical population consisted of accessible studies addressing the relationship between microenterprises and rural women’s empowerment, published in scientific databases (Sid, Ensani, Noormags, Magiran, ScienceDirect, Google Scholar, and Scopus) during the years 2000–2024. In total, 720 studies were identified, of which 30 met the inclusion and exclusion criteria and were analyzed using CMA2 software. Based on the results of heterogeneity tests (Q index and I² statistic), a random-effects model was selected. Furthermore, to map the research network and identify frequently occurring concepts in this domain, VOSviewer software was used. For this purpose, research keywords were searched in international databases, and the extracted data from selected articles were stored in CSV format and imported into VOSviewer. Domestic sources were searched separately, and the relevant articles were manually entered into the software. Subsequently, scientometric indicators were analyzed using this tool. Results: The results of the thematic network analysis using VOSviewer revealed co-occurrence between rural women’s empowerment and topics such as entrepreneurship, microcredit, and income. According to Begg and Mazumdar’s correlation test, the included studies demonstrated relative symmetry, confirming the absence of publication bias in the present research. The combined effect size was calculated at 0.453, which, based on Cohen’s criteria, indicates a moderate impact of microenterprise development on the empowerment of rural women. Conclusions: The findings of this study demonstrate that the establishment and expansion of microenterprises have a significant and positive effect on the empowerment of rural women. Therefore, strengthening rural women’s businesses can serve as a key driver of empowerment, a process that requires supportive systems and institutional backing.   اشتغال, اعتبارات خرد, توانمند سازی زنان روستایی, فراتحلیل, کارآفرینی, کسب‌وکار خرد. Employment, Microcredit, Rural Women’s Empowerment, Meta-analysis, Entrepreneurship, Microenterprise. 63 82 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1164-6&slc_lang=fa&sid=1 Yaser Mohammadi یاسر محمدی y.mohammadi@basu.ac.ir 10031947532846008253 10031947532846008253 Yes Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Freshteh avatefi Akmal فرشته عواطفی اکمل F.avatefi28@gmail.com 10031947532846008254 10031947532846008254 No Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران