fa تحلیل عوامل مؤثر بر مهاجرت به شهر ابهر با تأکید بر مؤلفه‌ اقتصادی و مبادی روستایی تخصصي Special كاربردي Applicable <span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">هدف: </span></b><span lang="FA">توسعه قطبی در ایران در شش‌دهه اخیر، به توزیع ناعادلانه فرصت‌ها، منابع و سرمایه‌گذاری‌ها و ناترازی مناطق منجر شده است. در این فرایند، شهرها به‌عنوان قطب‌ها، مراکز و نقاط رشد، نقش محوری را در شکل‌دهی مهاجرت و جذب مهاجران در کشور ایفاء کرده‌اند. شهر ابهر نیز به‌عنوان یکی از این نقاط رشد، با امواج گوناگون مهاجرت‌ها در چند‌دهه اخیر مواجه بوده است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش پژوهش: </span></b><span lang="FA">در مقاله حاضر که ماهیت توصیفی و تحلیلی و هدف کاربردی دارد، مبادی، عوامل و حجم مهاجرت به شهر ابهر بررسی و تحلیل شده است. جامعه آماری این پژوهش، 34887 خانوار (سرپرستان خانوار) ساکن شهر ابهر بوده است. حجم جامعه نمونه، تعداد 380 خانوار بوده که با استفاده از فرمول کوکران محاسبه گردید. داده‌ها و اطلاعات از نوع کمی و کیفی بود و به دو روش کتابخانه‌ای-اسنادی و میدانی (مصاحبه و پرسشنامه) به‌دست آمده است. برای نمونه‌گیری، از روش تصادفی نظام‌مند استفاده شد. بازه زمانی این پژوهش، سال 1335 تا 1400 ه.ش است. برای پردازش و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار </span><span dir="LTR">SPSS</span> <span lang="FA">و تکنیک آماری رگرسیون چندگانه و برای تحلیل داده‌های مکانی و تهیه نقشه‌ها از سامانه اطلاعات جغرافیایی (</span><span dir="LTR">GIS</span><span lang="FA">) استفاده شده است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> نتایج این پژوهش حاکی است که 57/63 درصد مهاجران به شهر ابهر از مبادی روستایی و 42/37 درصد از مبادی شهری مهاجرت کرده‌اند. بیشترین و کمترین نسبت مهاجران به این شهر، به‌ترتیب از مبادی شهرستان‌های ابهر (47/63 درصد) و سلطانیه (1/58 درصد) بوده‌ است. براساس نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه، عوامل اقتصادی (0/49) بیشترین و عوامل تفریحی-توریستی (0/23) کمترین نقش را در مهاجرت به شهر ابهر ایفاء کرده‌اند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="FA">بدین سبب، مهم‌ترین راهکار پیشنهادی پژوهش، کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای از طریق توزیع متعادل فرصت‌های شغلی، امکانات و خدمات میان شهر ابهر و مناطق روستایی پیرامون است.</span></span></span></span></span> <span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:14.0pt"><b>Objective</b>: This study analyzes the factors attracting migrants&mdash;predominantly from rural areas&mdash;to Abhar, focusing on economic opportunities, improved living conditions, and access to suitable employment. It also examines the socio-economic and cultural impacts of migration on the city&rsquo;s infrastructure and local communities.</span><br> <span style="line-height:14.0pt"><b>Methods</b>: The research adopts a descriptive&ndash;analytical approach with an applied purpose. The statistical population comprises 34887 households (household heads) residing in Abhar, from which a sample of 380 households was determined using Cochran&rsquo;s formula. Data, both quantitative and qualitative, were collected through library&ndash;documentary research and field methods (interviews and questionnaires) using systematic random sampling. The study covers the period from 1956 to 2021. Data analysis employed SPSS software, multiple regression analysis, and spatial data processing through Geographic Information Systems (GIS).</span><br> <span style="line-height:14.0pt"><b>Results</b>: Results show that 57.63% of migrants to Abhar originated from rural areas, while 42.37% came from urban areas. The highest proportion of migrants came from within Abhar County (47.63%), and the lowest from Soltaniyeh (1.58%). Economic factors (&beta; = 0.49) were the strongest predictors of migration, while recreational&ndash;tourism factors (&beta; = 0.23) had the least impact.</span><br> <span style="line-height:14.0pt"><b>Conclusions</b>: The main drivers of migration to Abhar include economic opportunities, healthcare services, natural resources, infrastructure, education, and socio-cultural amenities. Migration flows are predominantly from within Abhar County, adjacent areas of Zanjan Province, and nearby counties, indicating a high concentration of development in Abhar. Given the ongoing centralization of resources and opportunities, migration is expected to continue rising, further exacerbating regional disparities. The study recommends reducing these disparities by distributing employment opportunities, services, and resources more evenly between Abhar and surrounding rural areas.</span></span></span> ابهر, جاذبه و دافعه, عوامل اقتصادی مهاجرت, مهاجرت داخلی, مهاجرت روستا-شهری. Abhar, Push–Pull Factors, Economic Factors of Migration, Internal Migration, Rural-to-Urban Migration. 125 140 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2257-1&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Khajevand مرتضی خواجه‌وند mortezakhajevand1380@gmail.com 10031947532846008448 10031947532846008448 No Kharazmi University گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Mousa Kamanroudi Kojouri موسی کمانرودی کجوری kamanroudi@khu.ac.ir 10031947532846008449 10031947532846008449 Yes Department of Human Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران