SPACE ECONOMY & RURAL DEVELOPMENT

fa فراتحلیلی بر سهم تولیدات کشاورزی در امنیت غذایی خانوارهای روستایی A Meta-Analysis of the Contribution of Agricultural Production to Food Security Among Rural Households عمومى General پژوهشي Research هدف: امنیت غذایی از مسائل اصلی در توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی خانوارهای روستایی است و تولید محصولات کشاورزی نقش کلیدی در تأمین نیازهای غذایی و بهبود معیشت روستاییان دارد. هدف این مطالعه بررسی سهم تولیدات کشاورزی بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی با رویکرد فراتحلیل و بر مبنای داده‌های پایگاه‌های علمی معتبر است. روش پژوهش: جامعه آماری شامل پژوهش‌های مرتبط با نقش تولید کشاورزی در امنیت غذایی خانوارهای روستایی، منتشر شده در پایگاه‌های علمی Sid، Ensani، Noormags، Magiran، ScienceDirect، Google Scholar، Scopus از 2000 تا 2025 بود که در نهایت 27 مطالعه براساس معیارهای ورود انتخاب و با نرم‌افزار CMA2 تحلیل شدند. علاوه بر این، از VOSviewer برای ایجاد شبکه موضوعی پژوهش و شناسایی اصطلاحات پرتکرار استفاده شد. کلمات کلیدی پژوهش در پایگاه‌های داده خارجی جستجو شدند و داده‌های مقالات انتخاب شده در یک فایل CSV برای وارد کردن به VOSviewer ذخیره شدند. جستجوی جداگانه‌ای برای منابع داخلی برای انتخاب مقالات واجد شرایط انجام شد و اطلاعات آنها به صورت دستی وارد شد. سپس، شاخص‌های علم‌سنجی با نرم‌افزار تجزیه و تحلیل شدند. با توجه به نتایج ناهمگنی، با بررسی شاخصهای Q و I²، مدل اثرات تصادفی انتخاب شد. یافته‌ها: نتایج ترسیم شبکه موضوعی بیانگر ارتباط معنادار بین تولید محصولات کشاورزی و امنیت غذایی خانوارهای روستایی بود. آزمون همبستگی بگز و مزدار نیز نشان داد که مطالعات وارد شده از تقارن نسبی برخوردارند و سوگیری وجود ندارد. همچنین اندازه اثر کلی 0/507 برآورد شد که بر اساس معیار کوهن، بالا است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد افزایش بهره‌وری محصولات کشاورزی موجب بهبود امنیت غذایی خانوارهای روستایی در بلندمدت می‌شود. تحلیل شبکه واژگان نیز رابطه امنیت غذایی را با کیفیت و تنوع رژیم غذایی و چالش‌هایی مانند تغییرات اقلیمی، فقر و مسائل جنسیتی نشان داد که ضرورت رویکردهای جامع و یکپارچه برای مقابله با این مسائل را برجسته می‌سازد. Objective: Food security is a major issue in sustainable development and in improving the quality of life of rural households. Agricultural production plays a crucial role in meeting nutritional needs and enhancing the livelihoods of rural communities. The purpose of this study is to examine the contribution of agricultural production to food security in rural households using a meta-analytic approach based on data extracted from reputable scientific databases. Methods: The statistical population included studies related to the role of agricultural production in food security among rural households published in scientific databases—SID, Ensani, Noormags, Magiran, ScienceDirect, Google Scholar, and Scopus from 2000 to 2025. Based on the inclusion criteria, 27 studies were selected and analyzed using CMA2 software. In addition, VOSviewer was utilized to construct a thematic network and identify frequently used terms. Keywords were searched in international databases, and data from selected studies were stored in a CSV file for import into VOSviewer. A separate search was conducted for domestic sources, and their information was entered manually. Scientometric indicators were analyzed using VOSviewer. Due to heterogeneity in the data- identified through Q and I² indices- a random-effects model was selected. Results: The thematic network analysis showed a meaningful relationship between agricultural production and food security in rural households. Begg and Mazumdar’s correlation test confirmed relative symmetry in the included studies, indicating an absence of publication bias. The overall effect size was estimated at 0.507, which, according to Cohen’s criteria, is considered high. Conclusions: The results demonstrate that increased agricultural productivity leads to long-term improvements in food security among rural households. The vocabulary network analysis also showed that food security is linked to dietary quality and diversity, as well as challenges such as climate change, poverty, and gender issues, highlighting the need for comprehensive and integrated approaches to address these concerns.   امنیت غذایی, بهره‌وری کشاورزی, تولیدات کشاورزی, خانوارهای روستایی, فراتحلیل Food Security, Agricultural Productivity, Agricultural Production, Rural Households, Meta-Analysis 77 92 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1164-7&slc_lang=fa&sid=1 Yaser Mohammadi یاسر محمدی y.mohammadi@basu.ac.ir 10031947532846008580 10031947532846008580 Yes Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Freshteh Avatefi Akmal فرشته عواطفی اکمل f.avatefi28@gmail.com 10031947532846008581 10031947532846008581 No Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران